نقش واسطه ای حمایت اجتماعی ادراک شده در رابطه بین نگرش به والدگری و تمایل به فرزندآوری در زنان ۲۰ تا ۳۵ ساله شهر سبزوار

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای حمایت اجتماعی ادراک شده در رابطه بین نگرش به والدگری و تمایل به فرزندآوری در زنان ۲۰ تا ۳۵ ساله شهر سبزوار انجام شده است. این مطالعه به روش توصیفی-همبستگی با رویکرد کمی و با تاکید بر مدل سازی معادلات ساختاری انجام گردید و جامعه آماری آن شامل کلیه بانوان ۲۰ تا ۳۵ ساله مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر سبزوار در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود. یافته ها نشان داد که بین نگرش به والدگری و تمایل به فرزندآوری رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و همچنین بین حمایت اجتماعی ادراک شده و تمایل به فرزندآوری رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد و نگرش به والدگری با حمایت اجتماعی ادراک شده نیز رابطه مثبت و معناداری داشت. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که حمایت اجتماعی ادراک شده نقش میانجی جزئی در رابطه بین نگرش به والدگری و تمایل به فرزندآوری ایفا می کند و به عبارت دیگر، نگرش به والدگری هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم از طریق افزایش حمایت اجتماعی ادراک شده، به افزایش تمایل به فرزندآوری در زنان منجر می شود. بررسی ابعاد مختلف حمایت اجتماعی ادراک شده نشان داد که از میان سه مولفه حمایت خانواده، حمایت دوستان و حمایت دیگران، حمایت خانواده و حمایت دیگران قوی ترین نقش میانجی را در این رابطه ایفا می کنند و حمایت دوستان نقش کمتری در میانجی گری این رابطه دارد. همچنین نتایج نشان داد که بین زنان متاهل و مجرد از نظر تمایل به فرزندآوری تفاوت معناداری وجود دارد و زنان متاهل تمایل بیشتری به فرزندآوری نشان می دهند و این یافته، بیانگر آن است که تاهل به عنوان یک بستر اجتماعی-هنجاری، می تواند تمایل به فرزندآوری را تقویت کند. تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه با زنان نشان داد که مهم ترین موانع فرزندآوری شامل نگرانی های اقتصادی، نبود حمایت کافی از سوی همسر و خانواده، ترس از تاثیر فرزندآوری بر شغل و تحصیل، و عدم اطمینان نسبت به توانایی های والدگری بوده است و زنان گزارش کردند که حمایت خانواده و همسر، مهم ترین عامل تسهیل کننده در تصمیم گیری برای فرزندآوری محسوب می شود. با توجه به کاهش چشمگیر نرخ باروری در ایران و ضرورت شناخت عوامل موثر بر تمایل به فرزندآوری، توجه به نقش نگرش به والدگری و حمایت اجتماعی ادراک شده به عنوان دو عامل کلیدی در این حوزه، بیش از پیش آشکار می شود و بر اساس یافته ها، به سیاست گذاران جمعیتی، مشاوران خانواده و برنامه ریزان حوزه سلامت پیشنهاد می شود که با طراحی برنامه های آموزشی برای اصلاح نگرش به والدگری، تقویت شبکه های حمایت اجتماعی و کاهش موانع اقتصادی و اجتماعی، به افزایش تمایل به فرزندآوری در زنان کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

نگرش به والدگری ، حمایت اجتماعی ادراک شده ، تمایل به فرزندآوری ، زنان ، نقش واسطه ای