بررسی اثربخشی آموزش های اجتماعی هیجانی بر تقویت رفتارهای مدنی تحصیلی در مدارس

هدف بنیادین نظام های آموزشی معاصر، فراتر از انتقال صرف دانش شناختی، پرورش ابعاد عاطفی، اخلاقی و رفتاری یادگیرندگان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه های یادگیری اجتماعی هیجانی بر تقویت رفتارهای مدنی تحصیلی در میان دانش آموزان مدارس انجام شده است. روش این پژوهش، سنتز پژوهشی و تحلیل محتوای اسنادی بر پایه بازبینی نظام مند مطالعات تجربی و نظری در بازه زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ خورشیدی و ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ میلادی است. جامعه پژوهش شامل کلیه اسناد، مقالات معتبر و گزارش های علمی حوزه یادگیری اجتماعی هیجانی و رفتار شهروندی تحصیلی بوده که از میان آن ها، منابع منطبق بر ملاک های ورود با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و کدگذاری شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش پنج مولفه بنیادین شایستگی اجتماعی هیجانی شامل خودآگاهی، خودمدیریتی، آگاهی اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه، اثربخشی معنادار و مستقیمی بر مولفه های رفتار مدنی تحصیلی شامل نوع دوستی، وجدان تحصیلی، جوانمردی، نزاکت و فضیلت مدنی دارد. این برنامه ها از طریق توسعه هوش هیجانی، کاهش پرخاشگری و رفتارهای ضداجتماعی، افزایش تاب آوری و ارتقای حس تعلق به محیط مدرسه، الگوهای رفتاری دانش آموزان را از فردگرایی منفعل به سمت مشارکت مدنی فعال و داوطلبانه سوق می دهند. بنابراین، تلفیق نظام مند این آموزش ها در برنامه های درسی رسمی و بسترهای پرورشی مدارس ضرورتی اجتناب ناپذیر است.

کلیدواژه ها:

یادگیری اجتماعی هیجانی ، رفتار مدنی تحصیلی ، رفتار شهروندی مدرسه ، خودآگاهی ، هوش هیجانی ، دانش آموزان ، آموزش و پرورش.