مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت استرس و آموزش سرسختی روان شناختی بر افسردگی تحصیلی و کیفیت خواب دانش آموزان تیز هوش دوره متوسطه

دانش آموزان تیزهوش به عنوان سرمایه های ارزشمند نظام آموزشی، با چالش های روان شناختی خاصی از جمله افسردگی تحصیلی و اختلالات خواب مواجه اند که می تواند عملکرد آن ها را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت استرس و آموزش سرسختی روان شناختی بر افسردگی تحصیلی و کیفیت خواب دانش آموزان تیزهوش دوره متوسطه انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کمی و روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان تیزهوش دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. نمونه ای به حجم ۴۵ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. گروه های آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش مدیریت استرس و آموزش سرسختی روان شناختی قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی تحصیلی و شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ بودند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل، به طور معناداری موجب کاهش افسردگی تحصیلی و بهبود کیفیت خواب دانش آموزان شدند. همچنین، آموزش سرسختی روان شناختی در مقایسه با آموزش مدیریت استرس، تاثیر بیشتری بر هر دو متغیر وابسته داشت. بر اساس یافته ها، تقویت سرسختی روان شناختی به عنوان یک ظرفیت درونی می تواند رویکرد موثرتری برای مواجهه با چالش های تحصیلی و روان شناختی دانش آموزان تیزهوش باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش مدیریت استرس ، آموزش سرسختی روان شناختی ، افسردگی تحصیلی ، کیفیت خواب ، دانش آموزان تیزهوش