مطالعه تاثیر استفاده از ابزارهای واقعیت افزوده بر عمق درک مفاهیم انتزاعی و افزایش انگیزه یادگیری

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده از ابزارهای واقعیت افزوده بر عمق درک مفاهیم انتزاعی و افزایش انگیزه یادگیری در دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر تهران انجام شده است. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی دانش آموزان پایه هفتم و هشتم دوره متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که استفاده از ابزارهای واقعیت افزوده تاثیر مثبت و معناداری بر عمق درک مفاهیم انتزاعی و افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان داشته است و این تاثیر در مرحله پیگیری نیز پایدار مانده است و این یافته، نشان دهنده اثربخشی پایدار واقعیت افزوده بر متغیرهای شناختی و انگیزشی دانش آموزان است. همچنین نتایج حاکی از آن است که واقعیت افزوده بر مولفه های مختلف عمق درک (از جمله تفسیر، تحلیل، تبیین و کاربرد) و مولفه های انگیزه یادگیری (از جمله انگیزه درونی، انگیزه بیرونی و خودکارآمدی) تاثیر مثبت داشته است و بیشترین تاثیر بر مولفه های تفسیر و تبیین در عمق درک و انگیزه درونی در انگیزه یادگیری مشاهده شده است و این یافته، نشان دهنده آن است که واقعیت افزوده با عینی سازی مفاهیم انتزاعی و ایجاد تجارب یادگیری تعاملی و جذاب، بیشترین تاثیر را بر درک عمیق مفاهیم و تقویت انگیزه درونی دانش آموزان دارد. بررسی نقش تعدیل گر جنسیت و سطح سواد دیجیتال دانش آموزان نشان داد که جنسیت تاثیر معناداری بر اثربخشی واقعیت افزوده ندارد، اما سطح سواد دیجیتال دانش آموزان با اثربخشی این فناوری رابطه مثبت دارد و دانش آموزانی که سواد دیجیتال بالاتری دارند، بهره بیشتری از واقعیت افزوده می برند و این یافته، نشان دهنده نقش سواد دیجیتال در بهره مندی از فناوری های نوین آموزشی است. تحلیل داده های کیفی حاصل از مشاهده رفتارهای دانش آموزان و مصاحبه با معلمان و دانش آموزان نشان داد که مهم ترین عوامل موثر بر افزایش عمق درک و انگیزه در استفاده از واقعیت افزوده شامل تجسم سه بعدی مفاهیم، تعامل پویا با محتوا، ایجاد حس کنجکاوی و شگفتی، کاهش اضطراب یادگیری، و ایجاد ارتباط معنادار با مفاهیم انتزاعی بوده است و دانش آموزان گزارش کردند که با استفاده از واقعیت افزوده، توانسته اند مفاهیم پیچیده و انتزاعی را به صورت عینی و قابل لمس درک کنند، از یادگیری لذت بیشتری ببرند .

کلیدواژه ها:

واقعیت افزوده ، عمق درک ، مفاهیم انتزاعی ، انگیزه یادگیری ، دوره متوسطه اول