بررسی اثربخشی راهبردهای یادگیری مشارکتی بر خودپنداره ی تحصیلی و تعاملات اجتماعی در کلاس های چندپایه

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی راهبرد یادگیری مشارکتی جیگساو بر خودپنداره ی تحصیلی و تعاملات اجتماعی دانش آموزان در کلاس های چندپایه دوره ابتدایی شهر اصفهان انجام شده است. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی دانش آموزان کلاس های چندپایه دوره ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که آموزش مبتنی بر راهبرد جیگساو تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش خودپنداره ی تحصیلی و بهبود تعاملات اجتماعی دانش آموزان داشته است و این تاثیر در مرحله پیگیری نیز پایدار مانده است و این یافته، نشان دهنده اثربخشی پایدار راهبرد جیگساو بر متغیرهای روانشناختی و اجتماعی دانش آموزان در کلاس های چندپایه است. همچنین نتایج حاکی از آن است که راهبرد جیگساو بر مولفه های مختلف خودپنداره ی تحصیلی (از جمله خودپنداره تحصیلی در ریاضی، علوم، خواندن و نوشتن) و مولفه های تعاملات اجتماعی (از جمله همکاری، همدلی، ارتباط موثر و حل تعارض) تاثیر مثبت داشته است و بیشترین تاثیر بر مولفه های همکاری و خودپنداره تحصیلی در ریاضی مشاهده شده است. بررسی نقش تعدیل گر جنسیت نشان داد که اگرچه دختران در هر دو متغیر تاثیرپذیری بیشتری نشان دادند، اما این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود و راهبرد جیگساو برای هر دو گروه جنسیتی به یک اندازه اثربخش بوده است. تحلیل داده های کیفی حاصل از مشاهده رفتارهای دانش آموزان و مصاحبه با معلمان نشان داد که مهم ترین مهارت های آموخته شده در این دوره شامل گوش دادن فعال، بیان نظر با احترام، پذیرش نقش های مختلف در گروه، و مسئولیت پذیری در قبال یادگیری دیگران بوده است و دانش آموزان گزارش کردند که با به کارگیری این مهارت ها، توانسته اند اعتمادبه نفس بیشتری در کلاس پیدا کنند، روابط بهتری با همسالان خود برقرار سازند و از فرایند یادگیری لذت بیشتری ببرند. با توجه به ماهیت خاص کلاس های چندپایه که با تنوع سنی و تحصیلی دانش آموزان همراه است، ضرورت استفاده از راهبردهای یادگیری مشارکتی نظیر جیگساو که بتواند این تنوع را به فرصتی برای یادگیری تبدیل کند، بیش از پیش آشکار می شود و بر اساس یافته ها، به معلمان، مدیران و برنامه ریزان درسی پیشنهاد می شود که با گنجاندن راهبرد جیگساو در برنامه های درسی و فعالیت های آموزشی کلاس های چندپایه، به افزایش خودپنداره ی تحصیلی و بهبود تعاملات اجتماعی دانش آموزان کمک نمایند و از این طریق، کیفیت یادگیری و سلامت روانی آنان را ارتقا بخشند.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، جیگساو ، خودپنداره تحصیلی ، تعاملات اجتماعی ، کلاس های چندپایه