ارزیابی میزان سواد هوش مصنوعی معلمان و تاثیر آن بر پذیرش فناوری های نوین در فرایند یاددهی-یادگیری

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی میزان سواد هوش مصنوعی معلمان و تاثیر آن بر پذیرش فناوری های نوین در فرایند یاددهی-یادگیری در مدارس متوسطه شهر تهران انجام شده است. این مطالعه به روش توصیفی-همبستگی با رویکرد کمی و با تاکید بر مدل سازی معادلات ساختاری انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی معلمان مدارس متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ به تعداد تقریبی ۲۲،۰۰۰ نفر بود. یافته ها نشان داد که سطح سواد هوش مصنوعی معلمان در سطح متوسط رو به پایین قرار دارد و در بین ابعاد چهارگانه سواد هوش مصنوعی (آگاهی، دانش مفهومی، مهارت های عملی و نگرش اخلاقی)، بالاترین نمره مربوط به بعد آگاهی و پایین ترین نمره مربوط به بعد مهارت های عملی بوده است و این یافته، نشان دهنده آگاهی سطحی معلمان از هوش مصنوعی و فقدان مهارت های عملی لازم برای به کارگیری ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در کلاس درس است. همچنین نتایج حاکی از آن است که بین سواد هوش مصنوعی و پذیرش فناوری های نوین در فرایند یاددهی-یادگیری، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و سواد هوش مصنوعی به عنوان یک پیش بینی کننده قوی برای پذیرش فناوری های نوین عمل می کند و از میان ابعاد سواد هوش مصنوعی، مهارت های عملی و نگرش اخلاقی، قوی ترین پیش بینی کننده های پذیرش فناوری بوده اند و این یافته، نشان دهنده اهمیت آموزش عملی و توجه به جنبه های اخلاقی در برنامه های توانمندسازی معلمان است. بررسی نقش تعدیل گر جنسیت، سابقه کار و رشته تحصیلی نشان داد که معلمان مرد، با سابقه کار کمتر و با رشته تحصیلی مرتبط با علوم پایه و مهندسی، سطح سواد هوش مصنوعی بالاتری داشته اند و این عوامل، رابطه بین سواد هوش مصنوعی و پذیرش فناوری را نیز تعدیل کرده اند، به طوری که در این گروه ها، تاثیر سواد هوش مصنوعی بر پذیرش فناوری قوی تر بوده است. تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه با معلمان نشان داد که مهم ترین موانع توسعه سواد هوش مصنوعی در معلمان، شامل کمبود دوره های آموزشی مناسب، نبود زیرساخت های فناورانه در مدارس، ترس از جایگزینی معلم توسط هوش مصنوعی، و فقدان سیاست گذاری روشن در این حوزه بوده است، در حالی که مهم ترین انگیزه های معلمان برای یادگیری هوش مصنوعی، شامل افزایش کارایی تدریس، شخصی سازی یادگیری دانش آموزان و همگام بودن با تحولات جهانی می باشد.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، پذیرش فناوری ، معلمان ، یاددهی-یادگیری ، مدارس متوسطه