مدیریت پایدار زباله های بیمارستانی و پیامدهای زیست محیطی

مدیریت پسماندهای بیمارستانی یکی از چالش های مهم نظام سلامت و حفاظت از محیط زیست است؛ زیرا بخشی از این پسماندها دارای ویژگی های عفونی، شیمیایی، دارویی و تیز و برنده بوده و مدیریت نامناسب آن ها می تواند پیامدهای بهداشتی، زیست محیطی و اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند. مسئله اصلی پژوهش حاضر، پراکندگی مطالعات موجود میان ابعاد مختلف مدیریت پسماند و ضرورت ارائه نگاهی یکپارچه به ارتباط میان کاهش تولید، تفکیک از مبدا، آموزش کارکنان، فناوری، نظارت و پیامدهای زیست محیطی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مدیریت پایدار زباله های بیمارستانی و تحلیل پیامدهای زیست محیطی آن انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور منابع علمی جدید است. در فرایند تحلیل، یافته های مطالعات مرتبط در محورهای تولید و تفکیک پسماند، بی خطرسازی، پیامدهای زیست محیطی، آموزش نیروی انسانی، فناوری های نوین، نظارت و ابعاد اقتصادی بررسی و با یکدیگر مقایسه شدند. یافته ها نشان داد که مدیریت پایدار پسماند بیمارستانی یک فرایند زنجیره ای است و ضعف در هر مرحله می تواند عملکرد کل نظام را کاهش دهد. تفکیک صحیح از مبدا، آموزش مستمر کارکنان، کاهش تولید پسماند، استفاده متناسب از فناوری های نوین، نظارت مبتنی بر شاخص و توجه به چرخه عمر پسماند، مهم ترین عوامل موثر بر بهبود مدیریت پایدار شناسایی شدند. همچنین مشخص شد که مدیریت صحیح پسماند می تواند ضمن کاهش خطرات بهداشتی، از آلودگی آب، خاک و هوا جلوگیری کرده و هزینه های مدیریت و پیامدهای اقتصادی ناشی از دفع نامناسب را کاهش دهد. بر اساس نتایج، گذار از مدیریت دفع محور به نظامی یکپارچه، پیشگیرانه، داده محور و چرخه ای می تواند مسیر موثرتری برای مدیریت پایدار پسماندهای بیمارستانی فراهم کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت پایدار ، زباله های بیمارستانی ، پسماند پزشکی ، مدیریت پسماند ، پیامدهای زیست محیطی ، تفکیک از مبدا ، بی خطرسازی ، توسعه پایدار.