اثربخشی روش تدریس معکوس ساده بر آمادگی ذهنی و مشارکت فعال دانش آموزان پایه سوم

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روش تدریس معکوس ساده بر آمادگی ذهنی و مشارکت فعال دانش آموزان پایه سوم ابتدایی در شهر شیراز انجام شده است. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که روش تدریس معکوس ساده تاثیر مثبت و معناداری بر هر دو متغیر آمادگی ذهنی و مشارکت فعال دانش آموزان داشته است و همچنین بین میزان اثربخشی این روش بر آمادگی ذهنی و مشارکت فعال تفاوت معناداری مشاهده نشد و هر دو متغیر به یک اندازه تحت تاثیر این روش قرار گرفته اند. بررسی تعامل جنسیت و روش آموزشی نشان داد که اگرچه دختران در هر دو مولفه عملکرد بهتری داشتند، اما این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود و روش معکوس برای هر دو گروه جنسیتی به یک اندازه اثربخش بوده است. تحلیل داده های کیفی حاصل از مشاهده رفتارهای دانش آموزان و مصاحبه با معلمان نشان داد که روش تدریس معکوس ساده با افزایش زمان تعامل در کلاس، فراهم کردن فرصت برای یادگیری خودراهبر، کاهش اضطراب ناشی از مواجهه با مطالب جدید، و ایجاد مسئولیت پذیری بیشتر در دانش آموزان، به بهبود آمادگی ذهنی و مشارکت فعال آنان کمک کرده است. همچنین نتایج نشان داد که اثربخشی روش معکوس در دانش آموزانی که در پیش آزمون عملکرد پایین تری داشتند، چشمگیرتر بوده است که حاکی از نقش حمایت گرانه این روش برای دانش آموزان ضعیف تر است. با توجه به محدودیت های روش های سنتی در ایجاد انگیزه و آمادگی ذهنی در دانش آموزان پایه سوم و اهمیت مشارکت فعال در یادگیری عمیق، ضرورت استفاده از روش های نوین نظیر تدریس معکوس در دوره ابتدایی بیش از پیش آشکار می شود و بر اساس یافته ها، به معلمان و برنامه ریزان درسی پیشنهاد می شود که با اجرای گام به گام و ساده شده روش معکوس، ضمن افزایش آمادگی ذهنی و مشارکت دانش آموزان، به بهبود کیفیت یادگیری و نگرش آنان نسبت به مدرسه کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

تدریس معکوس ساده ، آمادگی ذهنی ، مشارکت فعال ، پایه سوم ابتدایی