تاثیر آموزش بازی محور و دست ورزی بر درک مفاهیم انتزاعی ریاضی (مانند ضرب و کسر) در پایه سوم ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش بازی محور و دست ورزی بر درک مفاهیم انتزاعی ریاضی (ضرب و کسر) در دانش آموزان پایه سوم ابتدایی شهر تهران انجام شده است. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که هر دو روش آموزش بازی محور و دست ورزی نسبت به روش سنتی، تاثیر مثبت و معناداری بر درک مفاهیم انتزاعی ریاضی دانش آموزان داشته اند و همچنین بین اثربخشی دو روش آموزشی تفاوت معناداری مشاهده نشد، هرچند آموزش دست ورزی در مولفه درک مفهوم ضرب و آموزش بازی محور در مولفه درک مفهوم کسر، عملکرد بهتری نشان دادند. بررسی تعامل جنسیت و روش آموزشی نشان داد که اگرچه پسران در هر دو روش عملکرد بهتری داشتند، اما این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود و هر دو روش برای هر دو گروه جنسیتی اثربخش بوده اند. تحلیل داده های کیفی حاصل از مشاهده رفتارهای دانش آموزان در حین آموزش نشان داد که روش بازی محور باعث افزایش انگیزش، مشارکت فعال و کاهش اضطراب ریاضی در دانش آموزان شده است، در حالی که روش دست ورزی به درک عمیق تر و ماندگارتر مفاهیم از طریق ایجاد ارتباط بین تجارب عینی و مفاهیم انتزاعی کمک کرده است. همچنین نتایج نشان داد که اثربخشی هر دو روش در دانش آموزان با عملکرد پایین تر در پیش آزمون، چشمگیرتر بوده است که حاکی از نقش حمایت گرانه این روش ها برای دانش آموزان ضعیف تر است. با توجه به ماهیت انتزاعی مفاهیم ریاضی در پایه سوم و اهمیت شکل گیری پایه های اساسی تفکر ریاضی در این مقطع، ضرورت استفاده از روش های عینی سازی و فعال نظیر بازی و دست ورزی در آموزش ریاضی بیش از پیش آشکار می شود و بر اساس یافته ها، به معلمان و برنامه ریزان درسی پیشنهاد می شود که از تلفیق هر دو روش در تدریس مفاهیم انتزاعی ریاضی استفاده نمایند تا ضمن افزایش درک مفاهیم، انگیزه و نگرش مثبت دانش آموزان را نیز نسبت به ریاضی تقویت نمایند.

کلیدواژه ها:

آموزش بازی محور ، دست ورزی ، مفاهیم انتزاعی ریاضی ، ضرب و کسر ، پایه سوم ابتدایی