نقش متون ادبی کهن در تقویت تفکر انتقادی و خلاقیت دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش متون ادبی کهن در پرورش تفکر انتقادی و خلاقیت دانش آموزان انجام شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه ای و مرور نظام مند پیشینه پژوهش، به بررسی سازوکارهای تاثیرگذاری متون کلاسیک ادبیات فارسی بر مهارت های عالی شناختی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که متون ادبی کهن به دلیل ویژگی هایی همچون چندلایگی معنا، ابهام آفرینی هنرمندانه، آرایه های بیانی پیچیده، بافت تاریخی-فرهنگی غنی، و درون مایه های فلسفی و اخلاقی عمیق، بستری مناسب برای برانگیختن پرسش گری، تاویل پذیری، قیاس سازی، و خیال پردازی خلاق در دانش آموزان فراهم می آورند. آموزش هدفمند این متون با بهره گیری از رویکردهای تعاملی مانند پرسش گری سقراطی، نگارش خلاق، بازآفرینی متون، و تحلیل گفتمان، می تواند به طور معناداری ظرفیت های شناختی دانش آموزان را در ابعاد تحلیل، ترکیب، ارزشیابی، و نوآوری ارتقا بخشد. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که برنامه های درسی ادبیات فارسی در با تاکید بر خوانش خلاق، نقد ادبی، بازنویسی و اقتباس از متون کهن، و پرسش گری مبتنی بر متن، طراحی شوند و معلمان با گذراندن دوره های توانمندسازی شناختی، رویکردهای تدریس مبتنی بر پرورش تفکر را جایگزین روش های حفظ محور سنتی نمایند.

کلیدواژه ها:

متون ادبی کهن ، تفکر انتقادی ، خلاقیت ، دانش آموزان متوسطه ، آموزش ادبیات ، خوانش خلاق.