بررسی ظرفیت فناوری های هوشمند در شناسایی و کاهش شکاف های یادگیری میان دانش آموزان

شکاف های یادگیری، به عنوان یکی از چالش های بنیادین نظام های آموزشی معاصر، نه تنها کیفیت آموزش را تحت تاثیر قرار می دهند، بلکه بستری برای نابرابری های گسترده تر اجتماعی و اقتصادی فراهم می آورند. این شکاف ها که ریشه در عواملی چندگانه از جمله تفاوت های فردی، کیفیت نامتوازن آموزش، محدودیت های منابع و نابرابری های اقتصادی-اجتماعی دارند، در دوران آموزش مجازی و دیجیتال شدن سریع کلاس های درس، ابعاد تازه ای یافته اند. در این میان، فناوری های هوشمند با قابلیت های منحصربه فرد خود در گردآوری، پردازش و تحلیل داده های یادگیری، نویدبخش تحولی اساسی در شناسایی دقیق تر و کاهش موثرتر این شکاف ها هستند. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی-اکتشافی، ظرفیت های گوناگون فناوری های هوشمند از جمله سامانه های توصیه گر، یادگیری تطبیقی، تحلیل پیش بینی کننده، ابزارهای بازخورد لحظه ای، واقعیت افزوده و مجازی، و محیط های یادگیری شخصی سازی شده را در مواجهه با شکاف های یادگیری بررسی می کند. همچنین، مقاله با نگاهی نقادانه به چالش های پیاده سازی این فناوری ها در بافت آموزشی ایران، از جمله شکاف دیجیتال، کمبود محتوای بومی، ضعف در زیرساخت ها و ملاحظات اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی و سوگیری الگوریتمی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری راهبردی و نظام مند این فناوری ها، در صورتی که با توانمندسازی معلمان، سیاست گذاری دقیق و توجه به عدالت آموزشی همراه باشد، می تواند گامی بلند به سوی تحقق آموزش عادلانه و موثر برای تمامی دانش آموزان برداشته و نظام آموزشی را از حالت واکنشی به پیش کنشی و مبتنی بر داده تبدیل نماید.

کلیدواژه ها:

فناوری های هوشمند ، شکاف های یادگیری ، یادگیری تطبیقی ، تحلیل یادگیری ، عدالت آموزشی ، شخصی سازی آموزش.