تبیین تاثیر سبک های تدریس معلمان بر انگیزش و مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس

انگیزش تحصیلی و مشارکت فعال دانش آموزان از مهم ترین شاخص های کیفیت یادگیری و اثربخشی فرایند تدریس در مدرسه به شمار می آیند. دانش آموزی که نسبت به یادگیری احساس علاقه، توانمندی، استقلال و تعلق داشته باشد، نه تنها در فعالیت های کلاسی حضور فعال تری خواهد داشت، بلکه در حل مسئله، پرسشگری، همکاری با همسالان، انجام تکالیف و پیگیری یادگیری نیز عملکرد مطلوب تری نشان می دهد. یکی از عوامل موثر بر شکل گیری این وضعیت، سبک تدریس معلم است. سبک تدریس مجموعه ای از باورها، رفتارها، روش های ارتباطی، شیوه های مدیریت کلاس و راهبردهای آموزشی معلم است که چگونگی تعامل او با دانش آموزان و محتوای درسی را تعیین می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین تاثیر سبک های تدریس معلمان بر انگیزش و مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس انجام شده است. روش پژوهش از نوع مروری و کتابخانه ای است و اطلاعات موردنیاز از طریق بررسی کتاب ها، مقاله های علمی و منابع نظری مرتبط با سبک های تدریس، انگیزش تحصیلی و مشارکت فعال دانش آموزان گردآوری و تحلیل شده است. روند پژوهش بر مبنای شناسایی سبک های اصلی تدریس، بررسی سازوکار تاثیر هر سبک بر نیازهای روان شناختی دانش آموزان، تحلیل رابطه میان شیوه تدریس و ابعاد مشارکت رفتاری، شناختی، هیجانی و عاملی، و ارائه راهکارهایی برای بهبود عملکرد معلمان در کلاس طراحی شده است. یافته های بررسی نشان می دهد سبک های تدریس تعاملی، تسهیل گر، مشارکتی، حامی خودمختاری، حل مسئله محور و یادگیرنده محور، به دلیل فراهم کردن فرصت انتخاب، گفت وگو، بازخورد سازنده، همکاری و تجربه موفقیت، انگیزش درونی و مشارکت فعال دانش آموزان را افزایش می دهند. در مقابل، غلبه سبک های اقتدارگرایانه، سخنرانی محور، کنترل گر و حافظه محور می تواند به کاهش احساس استقلال، ترس از خطا، وابستگی بیش از حد به معلم و افت مشارکت دانش آموزان منجر شود. بنابراین، توسعه حرفه ای معلمان، توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان، ایجاد فضای روانی امن، استفاده از روش های فعال یاددهی یادگیری و تقویت ارتباط انسانی در کلاس، از الزامات ارتقای انگیزش و مشارکت تحصیلی دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

سبک تدریس ، انگیزش تحصیلی ، مشارکت فعال دانش آموزان