تاثیر مداخلات مشاوره ای برکاهش فشارهای تحصیلی و افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مداخلات مشاوره ای بر کاهش فشارهای روانی-تحصیلی و افزایش انگیزه یادگیری در میان دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بود و جامعه آماری آن را کلیه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل می دادند. نمونه گیری به روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و ۶۰ دانش آموز به طور مساوی در دو گروه آزمایش و گواه جای گرفتند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه فشار تحصیلی (که بر اساس مقیاس فشار روانی تحصیلی وارک و همکاران تدوین شد) و پرسشنامه انگیزه یادگیری (بر مبنای نظریه خودتعیینگری دسی و رایان) بود. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخلات مشاوره ای مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری و راهبردهای خودتنظیمی قرار گرفتند، در حالی که گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکردند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که مداخلات مشاوره ای به طور معناداری موجب کاهش ابعاد فشار تحصیلی (از جمله اضطراب امتحان، بار تکالیف و تعارض با والدین) و افزایش چشمگیر مولفه های انگیزه درونی، خودکارآمدی و ارزش گذاری تکلیف در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه گردید (۰٫۰۰۱ > P). بر اساس نتایج، می توان گفت که مداخلات مشاوره ای با فراهمسازی فضای امن روانی، اصلاح باورهای ناکارآمد و توانمندسازی دانش آموزان در مدیریت منابع شناختی و فراشناختی، نقش کلیدی در تعدیل تنش های تحصیلی و احیای اشتیاق به یادگیری ایفا می کنند. این یافته ها برای طراحان برنامه های درسی، مشاوران مدارس و سیاست گذاران آموزشی دارای تلویحات کاربردی ارزشمندی است.

کلیدواژه ها:

مداخلات مشاوره ای ، فشار تحصیلی ، انگیزه یادگیری ، خودتنظیمی ، دانش آموزان متوسطه