تحول در یادگیری شخصی سازی شده نقش سیستم های تدریس هوشمند (ITS) در کاهش شکاف عملکردی دانش آموزان با سطوح مختلف یادگیری

پژوهش حاضر با هدف بررسی تحول در یادگیری شخصی سازی شده و نقش سیستم های تدریس هوشمند در کاهش شکاف عملکردی دانش آموزان با سطوح مختلف یادگیری در مدارس متوسطه اول شهر تهران، در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شد. این مطالعه شبه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری یک ماهه، روی نمونه ای شامل ۱۲۰ دانش آموز پایه هفتم و هشتم (۶۰ نفر گروه آزمایش، ۶۰ نفر گروه کنترل) از ۶ مدرسه اجرا گردید که بر اساس نمرات پیش آزمون به سه سطح عملکردی پایین، متوسط و بالا تقسیم شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۷۵ دقیقه ای با استفاده از سیستم تدریس هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی آموزش دیدند که شامل مسیرهای یادگیری انطباق پذیر، محتوای شخصی سازی شده، بازخورد فوری و تمرینات متناسب با سطح عملکرد هر دانش آموز بود، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی و یکسان دریافت کردند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل آزمون محقق ساخته عملکرد تحصیلی (با ۲۵ سوال در سه حیطه و پایایی ۹۰/۰)، پرسشنامه انگیزش تحصیلی (با پایایی ۸۹/۰) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی (با پایایی ۸۷/۰) بودند که در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری تکمیل شدند. یافته ها نشان داد که استفاده از سیستم تدریس هوشمند به طور معناداری باعث بهبود عملکرد تحصیلی، انگیزش و خودکارآمدی دانش آموزان گروه آزمایش در پس آزمون و پیگیری شده است و اندازه اثر مداخله برای عملکرد تحصیلی ۶۲/۰، انگیزش ۵۴/۰ و خودکارآمدی ۵۱/۰ بود که نشان دهنده تاثیر متوسط تا زیاد است. مهم ترین یافته، کاهش چشمگیر شکاف عملکردی بین سطوح مختلف یادگیری در گروه آزمایش بود؛ دانش آموزان با سطح عملکرد پایین بیشترین پیشرفت را داشتند و شکاف بین گروه های پایین و بالا به طور قابل توجهی کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل شکاف نه تنها کاهش نیافت بلکه اندکی افزایش یافت. همچنین، تاثیر مداخله در طول زمان پایدار بود و نمرات پیگیری تفاوت معناداری با پس آزمون نداشت. در مجموع، پژوهش بر این نکته تاکید دارد که سیستم های تدریس هوشمند با شخصی سازی یادگیری، بازخورد فوری و تمرین هدفمند، می توانند به طور موثری شکاف عملکردی را کاهش داده و به تحقق عدالت آموزشی کمک کنند و سرمایه گذاری بر این فناوری ها را به عنوان یک اولویت راهبردی در نظام آموزشی پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری شخصی سازی شده ، سیستم تدریس هوشمند ، شکاف عملکردی ، عدالت آموزشی ، آموزش انطباق پذیر