بررسی تاثیر اخلاق حرفه ای معلم بر وضعیت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر اخلاق حرفه ای معلم بر وضعیت تحصیلی دانش آموزان در مدارس متوسطه دوره دوم شهر تهران انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی-همبستگی با رویکرد تحلیل مسیر است که در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ اجرا گردید. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر و دختر پایه یازدهم و دوازدهم رشته های نظری و نیز معلمان آن ها در مدارس دولتی و غیردولتی شهر تهران بود که بر اساس آمار اداره کل آموزش و پرورش استان تهران، تعداد آن ها ۱۸۶۰۰ دانش آموز و ۱۱۲۰ معلم در ۶۰ مدرسه بود. از این جامعه، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ابتدا ۱۲ مدرسه (۶ مدرسه دخترانه و ۶ مدرسه پسرانه) و سپس از هر مدرسه ۳ کلاس و از هر کلاس ۱۵ دانش آموز به صورت تصادفی انتخاب شدند و در نهایت، ۵۴۰ دانش آموز و ۱۰۸ معلم (معلمان همان کلاس ها) به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته اخلاق حرفه ای معلم با ۳۶ گویه در پنج مولفه (مسئولیت پذیری و تعهد حرفه ای، احترام و کرامت بخشی به دانش آموزان، انصاف و عدالت در ارزشیابی، تعامل موثر و ارتباط عاطفی، و توسعه حرفه ای و به روزی علمی) با ضریب پایایی کل ۹۴/۰، پرسشنامه استاندارد انگیزش تحصیلی (AMS) با ۲۸ گویه در سه مولفه (انگیزش درونی، انگیزش بیرونی و بی انگیزگی) با ضریب پایایی ۸۹/۰، پرسشنامه استاندارد خودکارآمدی تحصیلی با ۱۷ گویه در سه مولفه (خودکارآمدی در یادگیری، خودکارآمدی در عملکرد و خودکارآمدی در تعامل اجتماعی) با ضریب پایایی ۸۷/۰، و معدل ترم قبل دانش آموزان به عنوان شاخص وضعیت تحصیلی بود. روایی محتوایی و سازه ابزارها به ترتیب با استفاده از نظر متخصصان و تحلیل عاملی تاییدی تایید شد. برای تحلیل داده ها، از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد) و آمار استنباطی شامل آزمون همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه به روش گام به گام، تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزار AMOS نسخه ۲۴، آزمون t مستقل برای مقایسه گروه های مختلف و تحلیل واریانس یک راهه با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شد و تمامی تحلیل ها در سطح معناداری ۰۵/۰ صورت گرفت. یافته ها نشان داد که بین اخلاق حرفه ای معلم و تمامی مولفه های آن با انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی و وضعیت تحصیلی دانش آموزان، همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد و قوی ترین همبستگی مربوط به مولفه تعامل موثر و ارتباط عاطفی با انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی بود. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که مولفه های اخلاق حرفه ای معلم در مجموع ۴۲ درصد از واریانس وضعیت تحصیلی دانش آموزان را تبیین می کنند و مولفه تعامل موثر و ارتباط عاطفی با ضریب بتای ۳۵/۰، مسئولیت پذیری و تعهد حرفه ای با ۲۴/۰ و انصاف و عدالت در ارزشیابی با ۱۹/۰، به ترتیب بیشترین سهم را در پیش بینی وضعیت تحصیلی دارند. تحلیل مسیر نیز نشان داد که انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی نقش واسطه ای معناداری در رابطه بین اخلاق حرفه ای معلم و وضعیت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کنند .

کلیدواژه ها:

اخلاق حرفه ای معلم ، وضعیت تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، خودکارآمدی تحصیلی ، عدالت آموزشی