مدیریت نقدینگی در دوران بی ثباتی اقتصادی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهبردهای موثر مدیریت نقدینگی در دوران بی ثباتی اقتصادی و تحلیل چالش ها و پیامدهای آن در بنگاه های اقتصادی ایران انجام شد. این مطالعه از نوع پژوهش های کیفی با رویکرد تحلیل محتوای مصاحبه های نیمه ساختاریافته و بررسی اسناد علمی و گزارش های مالی است که در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ اجرا گردید. جامعه مطالعه در بخش میدانی شامل مدیران مالی، حسابداران ارشد و مدیران عامل شرکت های تولیدی و خدماتی در صنایع مختلف بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی، تعداد ۱۸ نفر از متخصصان با سابقه کاری بیش از ۱۰ سال در حوزه مدیریت مالی و تجربه مواجهه با دوره های بی ثباتی اقتصادی انتخاب شدند و مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با هر یک از مشارکت کنندگان انجام شد که مدت هر مصاحبه بین ۵۰ تا ۸۰ دقیقه بود و تمامی مصاحبه ها با رضایت مشارکت کنندگان ضبط، پیاده سازی و با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی و کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل گردید. در بخش اسنادی، با استفاده از کلیدواژه های تخصصی مانند "مدیریت نقدینگی"، "بی ثباتی اقتصادی"، "نوسانات تورمی"، "استراتژی های مالی"، "گردش وجوه نقد" و "مدیریت ریسک نقدینگی"، تعداد ۲۰ سند معتبر شامل مقالات علمی، گزارش های سازمانی و اسناد راهبردی از پایگاه های علمی داخلی و بین المللی انتخاب و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که مدیریت نقدینگی در دوران بی ثباتی اقتصادی با چالش های متعددی از جمله نوسانات شدید نرخ تورم و کاهش قدرت خرید، عدم پیش بینی پذیری جریانات نقدی، افزایش هزینه های تامین مالی، کاهش اعتماد بانکی و محدودیت های اعتباری، افزایش مطالبات معوق، نوسانات نرخ ارز و تاثیر آن بر هزینه های وارداتی، تغییرات ناگهانی در تقاضای محصولات و خدمات، و فشار بر حاشیه سود مواجه است. همچنین، راهبردهای کلیدی مدیریت نقدینگی در چنین شرایطی شامل پنج راهبرد اصلی پیش بینی و برنامه ریزی دقیق جریانات نقدی با استفاده از سناریوسازی و مدل سازی مالی، مدیریت بهینه موجودی ها و کاهش دوره وصول مطالبات، تنوع بخشی به منابع تامین مالی و کاهش وابستگی به یک منبع خاص، نگهداری ذخایر نقدی احتیاطی متناسب با ریسک های محیطی، مدیریت محافظه کارانه هزینه ها و سرمایه گذاری ها، و استفاده از ابزارهای مالی نوین مانند قراردادهای آتی و اختیار معامله برای پوشش ریسک نوسانات نرخ ارز و تورم شناسایی شدند

کلیدواژه ها:

مدیریت نقدینگی ، بی ثباتی اقتصادی ، نوسانات تورمی ، جریانات نقدی ، بنگاه های اقتصادی