چگونگی ارتقای مشارکت دانش آموزان در مباحث کلاسی(تدریس دانش آموز محور)

چکیدهاین اقدام پژوهی با عنوان «مشارکت دانش آموزان در مباحث کلاسی (تدریس دانش آموزمحور)» با هدف شناسایی علل کم رنگ بودن مشارکت دانش آموزان در فعالیت ها و مباحث کلاسی و ارائه راهکارهایی برای افزایش حضور فعال آنان در فرایند یاددهی یادگیری انجام شده است. مسئله مورد مطالعه، مشارکت محدود برخی از دانش آموزان کلاس های متوسطه دوم دبیرستان عصمت منطقه سرتنگ سیروان در بحث های کلاسی، پرسش و پاسخ، ارائه مطالب و فعالیت های گروهی بود که این مسئله موجب کاهش تعامل، انگیزه و پویایی کلاس می شد. هدف اصلی پژوهش، افزایش مشارکت دانش آموزان، تقویت اعتمادبه نفس و مهارت بیان دیدگاه ها، ایجاد انگیزه برای یادگیری و حرکت از تدریس معلم محور به سوی تدریس دانش آموزمحور بود. این پژوهش با استفاده از روش اقدام پژوهی و با مشارکت دانش آموزان انجام گرفت و برای شناسایی دقیق مسئله و بررسی میزان اثربخشی راهکارها از روش های مشاهده مستقیم، گفت وگو با دانش آموزان، پرسش و پاسخ، بررسی فعالیت ها و تکالیف کلاسی و بهره گیری از نظرات همکاران استفاده شد. در مرحله شواهد یک، با مشاهده رفتار دانش آموزان در کلاس، گفت وگو با آنان و بررسی میزان مشارکتشان مشخص شد که تعدادی از دانش آموزان در مباحث کلاسی حضور فعال نداشته و از بیان نظر، پرسشگری و ارائه مطالب خودداری می کنند. پس از تحلیل داده های به دست آمده، راهکارهایی مانند تشکیل گروه های یادگیری، واگذاری مسئولیت های آموزشی به دانش آموزان، ارائه فرصت برای بحث و گفت وگو، استفاده از روش پرسش و پاسخ، ارائه کنفرانس و فعالیت های مشارکتی و ایجاد فضای صمیمی و حمایتگر در کلاس اجرا شد. در مرحله شواهد دو، نتایج حاصل از مشاهده، گفت وگو و بررسی عملکرد دانش آموزان نشان داد که میزان مشارکت آنان در فعالیت های کلاسی افزایش یافته و دانش آموزان با اعتمادبه نفس بیشتری در بحث ها، پرسش و پاسخ و ارائه مطالب شرکت می کنند. همچنین تعامل میان دانش آموزان و معلم افزایش یافته، فضای کلاس پویاتر شده و انگیزه دانش آموزان برای یادگیری و فعالیت های گروهی بیشتر گردید. یافته های پژوهش نشان داد که استفاده هدفمند از شیوه های تدریس دانش آموزمحور و فراهم کردن فرصت مشارکت برای همه دانش آموزان می تواند نقش موثری در فعال تر شدن آنان و بهبود فرایند یاددهی یادگیری داشته باشد. در نهایت، نتایج این اقدام پژوهی نشان داد که تغییر نقش دانش آموز از دریافت کننده منفعل مطالب به یادگیرنده ای فعال، مسئول و مشارکت کننده، زمینه ساز افزایش انگیزه، اعتمادبه نفس، تعامل اجتماعی و کیفیت یادگیری در کلاس درس است.

کلیدواژه ها:

مشارکت دانش آموزان ، تدریس دانش آموزمحور ، یادگیری فعال ، تعامل کلاسی ، اقدام پژوهی