نقش انتخاب و حق تصمیم گیری دانش آموز در فرایند یادگیری بر افزایش مسئولیت پذیری تحصیلی

نقش انتخاب و حق تصمیم گیری دانش آموز در فرایند یادگیری بر افزایش مسئولیت پذیری تحصیلی موضوعی است که در سال های اخیر مورد توجه جدی پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت قرار گرفته است. این مقاله با رویکرد مروری و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای معتبر به بررسی ابعاد مختلف این رابطه می پردازد و تلاش می کند تا نشان دهد که چگونه واگذاری اختیار به فراگیران می تواند زمینه پرورش حس تعهد و پاسخگویی در آنان را فراهم آورد. یافته های حاصل از مطالعات متعدد حاکی از آن است که زمانی که دانش آموزان در تعیین مسیر یادگیری خود نقش فعالی ایفا می کنند، نه تنها انگیزه درونی آنان تقویت می شود، بلکه درکی عمیق تر از عواقب تصمیمات خود پیدا می کنند. این درک عمیق از رابطه میان عمل و پیامد، هسته اصلی مسئولیت پذیری تحصیلی را شکل می دهد و آنان را به سوی مدیریت به تر زمان و منابع سوق می دهد. از سوی دیگر، محدود کردن حق انتخاب دانش آموزان، غالبا به انفعال، وابستگی و کاهش احساس مالکیت نسبت به فرایند یادگیری منجر می شود که خود عاملی بازدارنده در مسیر رشد مسئولیت پذیری محسوب می گردد. بنابراین، ایجاد تعادل میان هدایت معلم و آزادی عمل دانش آموز، یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی در عصر کنونی به شمار می رود. این مقاله درصدد است تا با ارائه تحلیلی جامع از پژوهش های موجود، چارچوبی نظری برای درک بهتر این پویایی ارائه دهد و بر ضرورت بازنگری در روش های سنتی تدریس تاکید نماید.

کلیدواژه ها:

انتخاب ، تصمیم گیری ، دانش آموز ، فرایند یادگیری ، مسئولیت پذیری تحصیلی