تاثیر کیفیت پرسش های معلم بر شکل گیری تفکر عمیق و مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری

کیفیت پرسش های معلم به عنوان یکی از مولفه های محوری در فرایند یاددهی-یادگیری، نقشی تعیین کننده در پرورش تفکر عمیق و افزایش مشارکت دانش آموزان ایفا می کند. این مقاله مروری با هدف تبیین رابطه میان سطوح مختلف پرسش گری معلم و پیامدهای شناختی و رفتاری آن در کلاس درس تدوین شده است. بررسی پژوهش های پیشین نشان می دهد که پرسش های باز، چالش برانگیز و فراشناختی، برخلاف پرسش های بسته و حافظه محور، دانش آموزان را به فراتر رفتن از حفظ طوطی وار و ورود به عرصه تحلیل، ترکیب و ارزیابی سوق می دهند. چنین پرسش هایی با ایجاد موقعیت های مسئله محور، زمینه را برای درگیری فعال ذهنی و تبادل نظر میان فراگیران هموار می سازند. همچنین، کیفیت پرسش بر میزان حضور ذهنی، اشتیاق عاطفی و تمایل به ابراز عقیده در جمع کلاسی تاثیر مستقیم دارد. از سوی دیگر، زمان انتظار معلم پس از طرح پرسش و نحوه واکنش به پاسخ ها، به عنوان عوامل واسطه ای، اثربخشی پرسش را تشدید یا تضعیف می کنند. این مقاله نشان می دهد که پرسش گری موثر، نیازمند طراحی آگاهانه و هدفمند بر اساس سطوح شناختی بلوم و توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان است. در نهایت، نتیجه گیری می شود که ارتقای کیفیت پرسش های معلم، مستلزم بازنگری در باورهای سنتی تدریس و توانمندسازی حرفه ای معلمان در هنر سوال پردازی است

کلیدواژه ها:

پرسش معلم ، تفکر عمیق ، مشارکت ، دانش آموزان ، فرایند یادگیری