نقش ارتباط موثر معاون آموزشی با اولیا در پیشرفت تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ارتباط موثر معاون آموزشی با اولیا در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و شناسایی عوامل موثر بر کیفیت این ارتباط در نظام آموزشی ایران انجام شده است. رویکرد پژوهش ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی بود که در بخش کیفی با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی، ۲۶ نفر از معاونان آموزشی، مدیران، معلمان و اولیا مورد مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند و در بخش کمی، ۳۵۰ نفر از هر یک از سه گروه (معاونان، معلمان و اولیا) به پرسشنامه های محقق ساخته پاسخ دادند. داده های کیفی با روش کلایزی و داده های کمی با آزمون های تی مستقل، تحلیل واریانس، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته های کیفی در قالب ۴ مضمون اصلی و ۱۸ مضمون فرعی شامل ابعاد ارتباط موثر (دوسویه و مستمر، مبتنی بر اعتماد، هدفمند، شفاف، عاطفی و چندکاناله)، عوامل موثر بر کیفیت ارتباط (مرتبط با معاون، اولیا، دانش آموز، مدرسه و بافت اجتماعی-فرهنگی)، پیامدهای ارتباط موثر (تحصیلی، رفتاری-اجتماعی، عاطفی-روانشناختی و مدرسه ای) و موانع ارتباط (فردی-نگرشی، ساختاری-سازمانی، فرهنگی-اجتماعی و روش شناختی) شناسایی شدند. نتایج کمی نشان داد که ارتباط موثر معاون با اولیا، رابطه مثبت و معناداری با پیشرفت تحصیلی دارد (۵۴/۰=r، ۰۰۱/۰>p) و ابعاد مختلف آن، ۳۹ درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی را تبیین می کنند که در این میان، بعد ارتباط دوسویه و مستمر با ضریب بتای ۲۸/۰ بیشترین سهم را داشت. همچنین، شکاف ادراکی معناداری بین دیدگاه معاونان و اولیا در مورد کیفیت ارتباط موجود مشاهده شد و اولیا کیفیت ارتباط را پایین تر از معاونان ارزیابی کردند. متغیرهای جمعیت شناختی نظیر جنسیت، سطح تحصیلات والدین و وضعیت اقتصادی-اجتماعی، تفاوت های معناداری را در کیفیت ارتباط ادراک شده نشان دادند. بر اساس یافته ها، طراحی نظام های ارتباطی نظام مند و چندکاناله، توانمندسازی معاونان در مهارت های ارتباطی و مشاوره ای، ایجاد بسترهای تعامل حضوری و مجازی، تدوین برنامه های مشارکت اولیا، و فرهنگ سازی برای افزایش سرمایه اجتماعی و اعتماد متقابل، از مهم ترین راهبردهای ارتقای ارتباط موثر شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

ارتباط موثر ، معاون آموزشی ، اولیا ، پیشرفت تحصیلی ، مشارکت خانواده