نقش میانجی گری هیجانات تحصیلی مثبت در رابطه بین کیفیت رابطه معلم-شاگرد و مشارکت فعال در کلاس درس

مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس درس، یکی از مولفه های اساسی یادگیری موثر و پیشرفت تحصیلی به شمار می رود که تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارد. در این میان، کیفیت رابطه معلم-شاگرد به عنوان یک عامل اجتماعی کلیدی و هیجانات تحصیلی مثبت به عنوان یک عامل درونی مهم، نقشی محوری در تبیین میزان مشارکت دانش آموزان ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی گری هیجانات تحصیلی مثبت در رابطه بین کیفیت رابطه معلم-شاگرد و مشارکت فعال در کلاس درس انجام شده است.روش شناسی: این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ می باشد. نمونه پژوهش به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب می شود. ابزارهای اندازه گیری شامل مقیاس کیفیت رابطه معلم-شاگرد، پرسشنامه هیجانات تحصیلی و مقیاس مشارکت فعال در کلاس درس می باشند. داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل می شوند.یافته ها: بر اساس نتایج پژوهش های پیشین، رابطه معلم-شاگرد هم به طور مستقیم و هم از طریق میانجی گری هیجانات تحصیلی مثبت بر مشارکت فعال دانش آموزان تاثیر می گذارد. حمایت عاطفی معلم با ایجاد احساس احترام، تعلق و ارتباط عاطفی در دانش آموزان، زمینه را برای بروز هیجانات مثبتی مانند لذت، امید و غرور فراهم می سازد . این هیجانات مثبت نیز به نوبه خود با گسترش دامنه توجه، افزایش انعطاف پذیری رفتاری و تقویت انگیزه یادگیری، مشارکت فعال دانش آموزان را افزایش می دهند .نتیجه گیری: کیفیت رابطه معلم-شاگرد با واسطه گری هیجانات تحصیلی مثبت، مسیری مهم برای تبیین مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس درس است. این یافته ها بر اهمیت توجه به هر دو بعد رابطه ای و هیجانی در طراحی مداخلات آموزشی برای افزایش مشارکت دانش آموزان تاکید دارد و می تواند برای معلمان، مشاوران مدرسه و متخصصان حوزه برنامه ریزی درسی کاربردهای مهمی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

کیفیت رابطه معلم-شاگرد ، هیجانات تحصیلی مثبت ، مشارکت فعال در کلاس درس ، دانش آموزان ، مدل سازی معادلات ساختاری