روان شناسی یادگیری و تاثیر آن بر موفقیت تحصیلی

مبحث یادگیری و پیوند آن با موفقیت تحصیلی، همواره یکی از کانونی ترین دغدغه های روان شناسی تربیتی بوده است. در دهه های اخیر، نگاه صرفا توانش محور به موفقیت تحصیلی جای خود را به رویکردی چندعاملی داده است که در آن فرایندهای شناختی، فراشناختی، انگیزشی و ویژگی های شخصیتی در تعامل با یکدیگر، سرنوشت تحصیلی یادگیرنده را رقم می زنند. این مقاله با اتکا به روش مرور نظام مند و تحلیل اسنادی، به بررسی جامع نقش متغیرهای روان شناختی موثر بر یادگیری و موفقیت تحصیلی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که کارآمدی راهبردهای یادگیری (همچون پردازش عمیق و مطالعه روشمند)، ویژگی های شخصیتی به ویژه وظیفه شناسی و گشودگی به تجربه، کارکردهای اجرایی (به ویژه حافظه فعال و بازداری پاسخ)، مولفه های انگیزشی (شامل اهداف پیشرفت و علاقه موقعیتی) و نیز روش های آموزش معطوف به یادگیری مستقل و مشارکتی، هر یک به نوبه خود و به طور تعاملی، پیش بینی کننده معنادار موفقیت تحصیلی هستند. در این میان، نقش راهبردهای خودتنظیمی و کارکردهای اجرایی به عنوان متغیرهای واسطه ای و تعدیل گر، از برجستگی ویژه ای برخوردار است. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت گذار از رویکردهای سنتی صرفا محتوامدار به رویکردهای فرایندمدار و یادگیرنده محور در نظام های آموزشی تاکید دارد و پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی و کاربست های عملی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

روان شناسی یادگیری ، موفقیت تحصیلی ، خودتنظیمی ، کارکردهای اجرایی ، ویژگی های شخصیتی ، راهبردهای یادگیری ، اهداف پیشرفت