بررسی اثربخشی بسته آموزشی تنظیم هیجان بر کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش خودکنترلی نوجوانان دبیرستانی

دوران نوجوانی با تغییرات سریع فیزیولوژیکی، عاطفی، شناختی و اجتماعی همراه است که اغلب نوجوانان را در برابر سطوح بالای استرس و رفتارهای پرخطر آسیب پذیر می سازد . تنظیم هیجان به عنوان توانایی مدیریت و تعدیل پاسخ های هیجانی، نقش کلیدی در کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش خودکنترلی در این دوره رشدی ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بسته آموزشی تنظیم هیجان بر کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش خودکنترلی نوجوانان دبیرستانی انجام شده است.روش شناسی: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دبیرستانی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ می باشد. نمونه پژوهش به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شده و به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۳۰ نفر) تقسیم می شوند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای (هفته ای دو جلسه) تحت آموزش بسته تنظیم هیجان قرار می گیرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نمی کند. ابزارهای اندازه گیری شامل مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانی و مقیاس خودکنترلی تجدید نظر شده می باشد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل می شوند.یافته ها: نتایج پژوهش های مشابه نشان می دهد که آموزش مهارت های تنظیم هیجان به طور معناداری منجر به کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش خودکنترلی در نوجوانان می شود (P<۰.۰۰۱) . مداخلات مبتنی بر تنظیم هیجان با کاهش واکنش پذیری تکانشی و تقویت توانایی خودتنظیمی، به ویژه در دوران نوجوانی که این سیستم ها هنوز در حال رشد هستند، می توانند به طور موثری شروع و تشدید رفتارهای پرخطر را کاهش دهند .نتیجه گیری: بسته آموزشی تنظیم هیجان می تواند به عنوان یک مداخله موثر و کارآمد در کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش خودکنترلی نوجوانان دبیرستانی مورد استفاده قرار گیرد. این یافته ها برای متخصصان حوزه روان شناسی تربیتی و مشاوران مدارس در طراحی برنامه های پیشگیرانه کاربردهای مهمی دارد.

کلیدواژه ها:

تنظیم هیجان ، رفتارهای پرخطر ، خودکنترلی ، نوجوانان ، آموزش مهارت های هیجانی