چالش های توسعه هوش عاطفی در دانش آموزان مواجه با سیستم های هوشمند آموزشی

پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های توسعه هوش عاطفی در دانش آموزانی که با سیستم های هوشمند آموزشی مواجه هستند، انجام شده است. هوش عاطفی به عنوان مجموعه ای از توانایی های درک، ابراز و تنظیم هیجان ها، نقشی حیاتی در موفقیت تحصیلی، سلامت روان و کیفیت روابط بین فردی دانش آموزان ایفا می کند. از سوی دیگر، ورود سیستم های هوشمند آموزشی مبتنی بر فناوری های نوین از جمله هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحلیل داده های بزرگ، تحولی بنیادین در فرایند یاددهی-یادگیری ایجاد کرده است. این سیستم ها با ارائه محتوای شخصی سازی شده، بازخوردهای فوری و مسیرهای یادگیری انعطاف پذیر، مزایای قابل توجهی برای ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارند. با این حال، ماهیت فناورانه و غیرانسانی این سیستم ها، چالش هایی جدی برای توسعه هوش عاطفی دانش آموزان ایجاد می کند. کاهش تعاملات چهره به چهره، ضعف در شناسایی و پاسخ دهی به نشانه های عاطفی، فقدان همدلی انسانی، افزایش انزوا و تنهایی دیجیتال، و کاهش فرصت های تمرین مهارت های اجتماعی-عاطفی از جمله مهم ترین این چالش ها هستند. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام مند منابع علمی معتبر داخلی و خارجی، به شناسایی و دسته بندی این چالش ها پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که سیستم های هوشمند آموزشی علی رغم توانایی های فنی در تشخیص برخی حالات هیجانی، در درک عمق و پیچیدگی احساسات انسانی و ارائه پاسخ های عاطفی متناسب ناتوان هستند. همچنین، وابستگی بیش ازحد دانش آموزان به این سیستم ها می تواند به تضعیف مهارت های خودتنظیمی هیجانی، کاهش همدلی و افزایش مشکلات رفتاری-عاطفی منجر شود. در نهایت، پژوهش بر ضرورت طراحی سیستم های هوشمند آموزشی انسان محور که علاوه بر ابعاد شناختی، به ابعاد عاطفی و اجتماعی یادگیری نیز توجه داشته باشند، تاکید می کند. همچنین، نقش معلمان به عنوان تسهیل گران توسعه هوش عاطفی در کنار این سیستم ها، انکارناپذیر باقی می ماند. این پژوهش می تواند برای طراحان سیستم های آموزشی، معلمان، والدین و سیاست گذاران آموزشی در جهت ایجاد تعادل میان بهره گیری از فناوری و پرورش مهارت های عاطفی دانش آموزان، رهنمودهای ارزشمندی ارائه دهد

کلیدواژه ها:

هوش عاطفی ، سیستم های هوشمند آموزشی ، دانش آموزان ، چالش های عاطفی ، فناوری آموزشی.