بررسی تاثیر روانشناسی محیط (نور، چیدمان و رنگ کلاس) بر یادگیری دانش آموزان

مطالعه مروری حاضر با هدف تبیین تاثیرات سه گانه نور، چیدمان و رنگ کلاس بر فرایند یادگیری دانش آموزان صورت گرفته است. رویکرد پژوهش، کتابخانه ای و مبتنی بر تحلیل یافته های علمی در حوزه روانشناسی محیطی و طراحی آموزشی است. نور طبیعی به عنوان غنی ترین منبع تحریک شبکیه، زمینه ساز ترشح دوپامین و افزایش هوشیاری شناختی در کلاس درس شناخته می شود. چیدمان فضایی نیز با ایجاد الگوهای حرکتی و تعاملی، بر انسجام گروهی و مشارکت فعال دانش آموز تاثیر می گذارد. رنگ نیز به مثابه پیام رسان عاطفی، با تحریک یا تعدیل سیستم لیمبیک، زمینه ساز آرامش یا برانگیختگی مطلوب برای یادگیری است. یافته ها نشان می دهد که کاربست هم زمان این سه عامل، می تواند تا سی درصد بر نرخ تمرکز و تثبیت حافظه کاری بیفزاید. بااین حال، بیشتر پژوهش ها به تاثیرات مجزا پرداخته و از تعاملات پیچیده میان آنها غفلت کرده اند. همچنین تاثیرپذیری یادگیری از متغیرهای فردی مانند سن، جنسیت و سبک شناختی، ضرورت طراحی انعطاف پذیر کلاس را آشکار می سازد. نتیجه آنکه طراحی بهینه کلاس، نیازمند نگاه سامانه ای و درنظرگرفتن هم زمان هر سه مولفه است. غفلت از هر یک از این مولفه ها، می تواند کارایی دو مولفه دیگر را نیز تحت الشعاع قرار دهد. ازاین رو، معماران آموزشی باید به روابط غیرخطی میان این عناصر توجه ویژه داشته باشند. در نهایت، این مرور نشان داد که رویکردهای تک بعدی در طراحی کلاس، پاسخگوی نیازهای پیچیده عصبی-شناختی دانش آموزان نیست.

کلیدواژه ها:

روانشناسی محیط ، نور ، چیدمان کلاس ، رنگ کلاس ، یادگیری ، دانش آموزان