بررسی چالش ها و فرصت های معاون آموزشی در توسعه سواد دیجیتال و هوش مصنوعی دانش آموزان مقطع متوسطه

تحولات شتابان فناوری های دیجیتال و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با ضرورت بازنگری در شیوه های یاددهی یادگیری، مدیریت آموزشی و توانمندسازی دانش آموزان مواجه ساخته است. در این میان، معاون آموزشی مدرسه می تواند به عنوان یکی از حلقه های موثر در پیوند میان سیاست های آموزشی، برنامه درسی، توانمندسازی معلمان و نیازهای فناورانه دانش آموزان، نقش مهمی در توسعه سواد دیجیتال و سواد هوش مصنوعی ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش ها و فرصت های پیش روی معاون آموزشی در توسعه سواد دیجیتال و هوش مصنوعی دانش آموزان مقطع متوسطه و با رویکرد توصیفی تحلیلی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق مطالعه اسناد، منابع کتابخانه ای و پژوهش های علمی مرتبط و همچنین بهره گیری از داده های میدانی گردآوری و تحلیل شده اند. یافته های مطالعات انجام شده نشان می دهد که کمبود زیرساخت های فناورانه، نابرابری در دسترسی به ابزارها و اینترنت، تفاوت سطح شایستگی دیجیتال معلمان و مدیران، ضعف برنامه ریزی آموزشی منسجم، نگرانی های مربوط به حریم خصوصی و اخلاق استفاده از هوش مصنوعی و فقدان چارچوب های روشن برای ارزشیابی یادگیری دیجیتال، از مهم ترین چالش های این حوزه به شمار می روند . در مقابل، هوش مصنوعی و فناوری های دیجیتال فرصت هایی همچون شخصی سازی یادگیری، دسترسی گسترده تر به منابع آموزشی، تقویت تفکر محاسباتی، افزایش تعامل و فراهم سازی زمینه برای یادگیری فعال و مهارت محور را ایجاد می کنند.بر این اساس، ایفای اثربخش نقش معاون آموزشی مستلزم حرکت از مدیریت صرفا اجرایی به سمت رهبری آموزشی و فناورانه، برنامه ریزی برای ارتقای شایستگی دیجیتال معلمان، هدایت استفاده مسئولانه و اخلاقی از ابزارهای هوش مصنوعی و ایجاد هماهنگی میان مدرسه، خانواده و سایر نهادهای آموزشی است. نتایج پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی نظام مند و عدالت محور برای بهره گیری از ظرفیت فناوری های نوین در مدارس متوسطه تاکید دارد؛ رویکردی که در آن فناوری نه به عنوان جایگزین معلم، بلکه به عنوان ابزاری برای ارتقای کیفیت، عدالت و اثربخشی فرایند یادگیری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معاون آموزشی ، سواد دیجیتال ، سواد هوش مصنوعی ، دانش آموزان متوسطه ، فناوری آموزشی ، رهبری آموزشی. Examining the Challenges