بررسی نقش نابرابری های اجتماعی و اقتصادی در شکل گیری آسیب ها و رفتارهای انحرافی

نابرابری های ساختاری در ابعاد اقتصادی و اجتماعی از بنیادین ترین پیش ران های گسست انسجام اجتماعی و بروز رفتارهای انحرافی در جوامع در حال گذار محسوب می شوند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل تبیینی و تجربی نقش شکاف طبقاتی، محرومیت نسبی و توزیع نابرابر سرمایه های اقتصادی و اجتماعی در گرایش به کج روی و آسیب های اجتماعی است. روش شناسی این تحقیق از نوع پیمایشی–مقطعی با رویکرد همبستگی و تحلیل مسیر است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه جوانان و بزرگسالان ۱۸ تا ۴۵ سال ساکن در مناطق حاشیه ای و مرکزی مناطق شهری با سطوح نابرابری متفاوت بوده که بر اساس فرمول کوکران، نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه های استاندارد محرومیت نسبی، پایگاه اقتصادی–اجتماعی و مقیاس رفتارهای انحرافی بوده است. یافته های تجربی و تحلیل مدل های ساختاری نشان داد که متغیرهای فقر پایدار، انسداد مجاری دستیابی به اهداف مشروع، نابرابری آموزشی و شکاف درآمدی تاثیر مستقیم و معناداری بر افزایش گرایش به انحرافات اجتماعی دارند. همچنین متغیرهای پیوند اجتماعی ضعیف و احساس بی عدالتی توزیعی در نقش متغیر میانجی، شدت رفتارهای نابهنجار را تسریع می کنند. در نهایت، راهکارهایی مبتنی بر بازتوزیع عادلانه فرصت ها، تقویت نهادهای بازدارنده محلی و توانمندسازی مناطق حاشیه نشین ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

نابرابری اقتصادی ، قشربندی اجتماعی ، رفتارهای انحرافی ، محرومیت نسبی ، بی هنجاری اجتماعی ، شکاف طبقاتی