الگوی کیفیت بخشی به فرآیند یاددهی–یادگیری در دوره ابتدایی مبتنی بر رویکردهای تلفیقی و یادگیری فعال

ارتقای کیفیت یادگیری در مقطع ابتدایی به منزله شالوده بنیادین توسعه شناختی و عاطفی دانش آموزان، نیازمند بازنگری در الگوهای تدریس سنتی و گذار به روش های نوین یادگیری فعال است. هدف این پژوهش، تدوین و اعتبارسنجی الگوی کیفیت بخشی به فرآیند یاددهی–یادگیری در دوره ابتدایی و سنجش اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی یادگیری دانش آموزان بود. روش تحقیق از نوع آمیخته (طرح متوالی اکتشافی) بود؛ در بخش کیفی از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان برنامه درسی و معلمان، ابعاد الگو شناسایی و در بخش کمی با طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل روی ۶۰ دانش آموز پایه پنجم ابتدایی اجرا شد. داده های کمی با آزمون های آماری پارامتریک و داده های کیفی از طریق تحلیل مضمون تحلیل شدند. نمادهای آماری در این گزارش به ترتیب میانگین با Mean، انحراف معیار با SD، مقدار تی با T value، نسبت فیشر با F value و سطح معناداری با P value نام گذاری می شوند. یافته های بخش کمی نشان داد که میانگین نمرات گروه آزمایش پس از اجرای مداخله افزایش یافته است؛ به این صورت که در پیشرفت تحصیلی برای گروه آزمایش Mean = ۱۷.۸۵ با SD = ۱.۴۲ و در گروه کنترل Mean = ۱۴.۲۰ با SD = ۲.۱۰ به دست آمد و آزمون تی مستقل مقادیر T value = ۷.۸۴ ، P value < ۰.۰۰۱ را نشان داد. همچنین در متغیر خودکارآمدی تحلیل کوواریانس حاکی از F value = ۴۱.۲۵ ، P value < ۰.۰۰۱ بود که نشان دهنده اثربخشی معنادار الگوی مداخله ای است. تحلیل کیفی نیز چهار مولفه «طراحی تعاملی»، «تلفیق چندرسانه ای و زبان آموزی»، «ارزشیابی سازنده بازخوردمحور» و «محیط یادگیری غنی شده» را به عنوان هسته های اصلی کیفیت بخشی تبیین نمود.

کلیدواژه ها:

کیفیت بخشی آموزشی ، دوره ابتدایی ، یادگیری فعال ، رویکرد تلفیقی ، پیشرفت تحصیلی ، ارزشیابی سازنده