بی صدایی تحمیلی در کلاس های منظم؛ نظم به مثابه ابزار حذف شناختی

این مقاله به بررسی پدیده ی «بی صدایی تحمیلی» در محیط های آموزشی منظم می پردازد و نقش «نظم» را به عنوان ابزاری برای «حذف شناختی» مورد تحلیل انتقادی قرار می دهد. در نظام های آموزشی که بر نظم و انضباط شدید تاکید دارند، فعالیت های یادگیری اغلب به سمت قالبی شدن، کاهش خلاقیت و محدود شدن ابراز وجود دانش آموزان سوق داده می شود. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-مفهومی، چگونگی تبدیل نظم ظاهری به سازوکاری پنهان برای سرکوب تفکر انتقادی، ابهام زدایی و اکتشاف شناختی را تبیین می کند. نظریه های یادگیری چون نظریه یادگیری معنادار آزوبل، نظریه بار شناختی، نظریه خودتعیین گری، ساخت گرایی اجتماعی ویگوتسکی، مفهوم عدالت شناختی و تحلیل قدرت، به عنوان چارچوب نظری تلفیقی این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته اند. یافته های تحلیلی-مفهومی نشان می دهند که نظم تحمیلی، با ایجاد انتظارات از پیش تعیین شده، محدود کردن فرصت های پرسشگری و ابراز نظر، و اولویت دادن به سکوت و اطاعت، مانعی جدی در برابر یادگیری عمیق و معنادار محسوب می شود. پیامدهای نظری این یافته ها به بازنگری در مفاهیم سنتی نظم در آموزش و پیامدهای آموزشی و سیاستی آن، به لزوم تغییر رویکرد از انضباط سخت گیرانه به سمت ایجاد محیط های یادگیری پویا، انعطاف پذیر و حمایت کننده از ابراز وجود دانش آموزان اشاره دارد. این مقاله با ارائه پیشنهادات کاربردی به معلمان، طراحان برنامه درسی و سیاست گذاران، گامی در جهت ارتقای کیفیت آموزش و پرورش و تحقق یادگیری موثر و انسان محور برمی دارد.