بررسی تاثیر «خطاهای سازنده ریاضی» بر کاهش اضطراب ریاضی و افزایش یادگیری مفهومی دانش آموزان

اضطراب ریاضی یکی از عوامل مهم موثر بر نگرش دانش آموزان نسبت به ریاضی، مشارکت آنان در فعالیت های کلاسی و کیفیت یادگیری این درس است. ترس از اشتباه و تلقی خطا به عنوان نشانه ناتوانی می تواند دانش آموز را از مشارکت فعال در فرایند حل مسئله بازدارد و به شکل گیری چرخه ای از اجتناب، اضطراب و ضعف عملکرد منجر شود. در مقابل، رویکرد «خطاهای سازنده» با تغییر معنای خطا از یک نتیجه منفی به فرصتی برای بررسی، بازاندیشی و ساخت دانش، می تواند زمینه یادگیری عمیق تر را فراهم کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر به کارگیری خطاهای سازنده ریاضی بر کاهش اضطراب ریاضی و افزایش یادگیری مفهومی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و با تکیه بر مطالعات نظری و پژوهش های تجربی حوزه آموزش ریاضی است.شواهد پژوهشی درباره «شکست مولد» نشان می دهد که حل مسئله پیش از دریافت آموزش مستقیم می تواند، در شرایط مناسب، به درک مفهومی و انتقال بهتر دانش منجر شود. در یک مطالعه آزمایشی، دانش آموزانی که پیش از آموزش رسمی تلاش کردند مسئله را حل کنند، در یادگیری مفهومی و انتقال به مسائل جدید عملکرد بالاتری نسبت به آموزش مستقیم داشتند. همچنین پژوهش درباره خطاهای دانش آموزان در حل مسائل ریاضی نشان می دهد که زمانی که دانش آموزان به خطای خود بازمی گردند، آن را بررسی و تحلیل می کنند، فرایند «کشمکش مولد» می تواند به اصلاح و بازسازی دانش قبلی و ساخت دانش جدید منجر شود. بااین حال، شواهد نشان می دهد که شکست و خطا همیشه به نتیجه مثبت منجر نمی شوند؛ زیرا در برخی دانش آموزان، به ویژه دانش آموزان دارای اضطراب بالای ریاضی یا ترس از شکست، تجربه شکست می تواند اضطراب را تشدید کند. بنابراین، اثرگذاری خطاهای سازنده به نحوه طراحی فعالیت، بازخورد معلم، فضای روانی کلاس و فرصت بازاندیشی پس از خطا وابسته است.کلیدواژه ها: خطاهای سازنده، شکست مولد، اضطراب ریاضی، یادگیری مفهومی، آموزش ریاضی، حل مسئله، دانش آموزان، کشمکش مولد