از زنگ اجبار تا زنگ اشتیاق؛ طراحی مدرسه ای برای شکوفایی انگیزش درونی و پیشرفت پایدار دانش آموزان

موفقیت تحصیلی دانش آموزان تنها به هوش، امکانات آموزشی یا محتوای کتاب های درسی وابسته نیست، بلکه عوامل روان شناختی و ارتباطی نقش بسیار مهمی در یادگیری و پیشرفت آنان دارند. انگیزش درونی، اصلاح رفتار، شیوه های تشویق و تنبیه و کیفیت رابطه میان معلم و دانش آموز از مهم ترین این عوامل به شمار می روند. دانش آموزی که احساس امنیت، احترام، دیده شدن و توانمندی کند، با علاقه و مسئولیت بیشتری در فرایند یادگیری مشارکت می کند. در مقابل، تحقیر، تنبیه های شدید، مقایسه های نامناسب و بی توجهی به نیازهای عاطفی دانش آموز می تواند انگیزه او را کاهش دهد و زمینه رفتارهای ناسازگارانه و افت تحصیلی را فراهم سازد. این مقاله به بررسی نقش اصلاح رفتار، انگیزش درونی، تشویق و تنبیه و رابطه مثبت معلم و دانش آموز در افزایش انگیزه تحصیلی و پیشرفت آموزشی دانش آموزان می پردازد.با وجود تاکید فراوان بر اهمیت انگیزش درونی در اسناد آموزشی و پژوهش های حوزه تعلیم و تربیت، در بسیاری از کلاس های درس همچنان تمرکز اصلی بر انتقال محتوای آموزشی و ارزشیابی های نمره محور است و به ابعاد انگیزشی و نگرشی یادگیری توجه کافی نمی شود. این مسئله سبب شده است که برخی دانش آموزان تنها برای دریافت پاداش یا اجتناب از تنبیه درس بخوانند و علاقه واقعی به یادگیری در آنان شکل نگیرد. همچنین، تفاوت در شیوه های تدریس، سبک های ارتباطی معلمان و میزان بهره گیری از راهبردهای انگیزشی، نتایج متفاوتی را در میزان مشارکت و اشتیاق دانش آموزان ایجاد کرده است و ضرورت بررسی دقیق تر این موضوع را آشکار می سازد