بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی فرایند یاددهی و تصمیم گیری آموزشی معلمان

گسترش فناوری های هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، زمینه ای تازه برای بازاندیشی در شیوه های تدریس، شناخت نیازهای یادگیرندگان و اتخاذ تصمیم های آموزشی فراهم کرده است. در این میان، شخصی سازی فرایند یاددهی یادگیری به عنوان یکی از رویکردهای مهم آموزش نوین، نیازمند دسترسی معلمان به اطلاعات دقیق، بهنگام و قابل تحلیل درباره ویژگی ها، توانایی ها، نیازها و الگوهای یادگیری دانش آموزان است. هوش مصنوعی با قابلیت پردازش حجم گسترده ای از داده های آموزشی، شناسایی الگوهای یادگیری، تحلیل عملکرد تحصیلی و ارائه پیشنهادهای آموزشی، می تواند نقش موثری در تقویت توانایی معلمان برای طراحی و اجرای آموزش متناسب با تفاوت های فردی ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی فرایند یاددهی و تصمیم گیری آموزشی معلمان و با رویکرد توصیفی تحلیلی و روش مطالعه کتابخانه ای انجام شده است. یافته های بررسی نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند از طریق تحلیل داده های یادگیری، شناسایی نقاط قوت و ضعف دانش آموزان، پیشنهاد محتوای متناسب با سطح یادگیری، تنظیم سرعت و شیوه ارائه مطالب، پیش بینی مشکلات آموزشی و فراهم کردن بازخورد هوشمند، فرایند شخصی سازی آموزش را تسهیل کند. همچنین، بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی می تواند تصمیم گیری آموزشی معلمان را از حالت صرفا شهودی و مبتنی بر تجربه فردی به سمت تصمیم گیری داده محور، نظام مند و مبتنی بر شواهد سوق دهد. بااین حال، استفاده اثربخش از این فناوری با چالش هایی همچون کیفیت و امنیت داده های آموزشی، حریم خصوصی دانش آموزان، سوگیری الگوریتمی، وابستگی بیش از حد به فناوری، ضعف سواد هوش مصنوعی و ضرورت حفظ نقش انسانی معلم مواجه است. در مجموع، هوش مصنوعی را نمی توان جایگزین قضاوت حرفه ای و تعامل انسانی معلم دانست؛ بلکه این فناوری زمانی بیشترین اثربخشی را خواهد داشت که به عنوان یک ابزار پشتیبان تصمیم گیری و شخصی سازی آموزش، در کنار دانش تخصصی، تجربه حرفه ای و شناخت عمیق معلم از دانش آموزان به کار گرفته شود. بر این اساس، توسعه شایستگی های دیجیتال و هوش مصنوعی معلمان، تدوین چارچوب های اخلاقی و تربیتی و ایجاد زیرساخت های مناسب، از الزامات بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی در آموزش شخصی سازی شده محسوب می شود.