بررسی مروری بر نقش هوش مصنوعی در کاهش مصرف سموم و تولید برنج سالم تر در شالیزارهای مازندران

برنج یکی از مهم ترین محصولات کشاورزی استان مازندران است و نقش اساسی در تامین غذای مردم و اقتصاد منطقه دارد. با این حال، آفات و بیماری های گیاهی همواره تهدیدی جدی برای شالیزارها محسوب می شوند و کشاورزان برای مقابله با آن ها ناچار به استفاده از سموم شیمیایی هستند. مصرف بی رویه سموم نه تنها سلامت مصرف کنندگان را به خطر می اندازد، بلکه آلودگی خاک و آب را نیز به همراه دارد. امروزه هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری نوین، امکان تشخیص سریع و دقیق آفات را فراهم کرده و می تواند مدیریت مزارع را متحول سازد. این گزارش به روش مرور نظام مند ساده و با استفاده از منابع کتابخانه ای، مقالات علمی معتبر (۲۰۱۸-۲۰۲۴) و گزارش های تخصصی داخلی و خارجی تهیه شده است. از آنجا که تاکنون پژوهش میدانی مشابهی در شالیزارهای مازندران انجام نشده، این گزارش صرفا به مرور شواهد جهانی و تطبیق نظری آن با شرایط مازندران می پردازد. یافته های مروری نشان می دهد که مدل های هوش مصنوعی در سطح جهانی می توانند بیماری های برنج را با دقتی بالای ۹۰ تا ۹۹ درصد تشخیص دهند. استفاده از پهپادها و ربات های هوشمند در مزارع، مصرف سموم را تا ۴۵ درصد کاهش داده و سامانه های هشدار زودهنگام نیز بهره وری را تا ۲۰ درصد افزایش داده اند. همچنین سامانه «برنج یار» به عنوان یک پیشنهاد مفهومی برای بومی سازی این فناوری در مازندران معرفی شده است. نتیجه آنکه بر اساس شواهد جهانی، پیش بینی می شود هوش مصنوعی بتواند در صورت فراهم شدن زیرساخت ها، مصرف سموم را کاهش داده، کیفیت برنج را افزایش داده و به حفظ محیط زیست در مازندران کمک کند. تایید قطعی این نتایج نیازمند انجام پژوهش های میدانی در خود استان است.