ارزشیابی توانمندساز به جای ارزشیابی تنبیهی

ارزشیابی توانمندساز به عنوان رویکردی نوین در مقابل نظام های ارزشیابی تنبیهی قرار می گیرد که بر مشارکت، خودارزیابی، بازخورد سازنده و توسعه ظرفیت های فردی و گروهی تاکید دارد. این مقاله مروری با هدف تبیین مبانی نظری، بررسی پیشینه پژوهش و تحلیل یافته های تجربی مرتبط با ارزشیابی توانمندساز در ایران نگاشته شده است. یافته ها نشان می دهد که سازمان های ایرانی عمدتا از الگوهای سنتی و تنبیهی در ارزشیابی استفاده می کنند که پیامدهایی چون کاهش انگیزه و تضعیف خلاقیت کارکنان را در پی داشته است. با وجود این، پژوهش های انجام شده نشان می دهد که ابزارهای معتبر بومی برای سنجش توانمندسازی در ایران طراحی و اعتباریابی شده اند و مداخلات مبتنی بر توانمندسازی در حوزه های مختلف، اثربخشی قابل توجهی در بهبود آگاهی، خودکارآمدی و پاسخ دهی داشته اند. همچنین ظرفیت های موجود در منابع اسلامی، به ویژه آموزه های نهج البلاغه، بستر مناسبی برای بازطراحی نظام های ارزشیابی به سوی الگوی توانمندساز فراهم می آورد. با این حال، موانع ساختاری از جمله ضعف در چارچوب های قانونی و حمایتی، پیاده سازی این رویکرد را با چالش مواجه ساخته است. این مقاله بر ضرورت گذار از ارزشیابی تنبیهی به توانمندساز و ارائه راهکارهایی برای تحقق این گذار تاکید دارد.