الگوی بهزیستی هیجانی معلمان مبتنی بر خودشفقت ورزی، تنظیم هیجان و حمایت سازمانی

مقدمه: بهزیستی هیجانی معلمان یکی از مولفه های اساسی سلامت حرفه ای، کیفیت عملکرد آموزشی و شکل گیری محیط یادگیری سازنده در مدارس است. فشارهای شغلی، مسئولیت های فزاینده آموزشی و تربیتی و مواجهه مستمر با نیازهای متنوع دانش آموزان می تواند تعادل هیجانی معلمان را تحت تاثیر قرار دهد. از این منظر، شناسایی عوامل فردی و سازمانی موثر بر بهزیستی هیجانی معلمان اهمیت ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی بهزیستی هیجانی معلمان مبتنی بر خودشفقت ورزی، تنظیم هیجان و حمایت سازمانی انجام شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر چارچوب نظری پژوهش های حوزه روان شناسی تربیتی و سازمانی است. در تدوین الگو، سه دسته متغیر شامل خودشفقت ورزی به عنوان منبع درون فردی، تنظیم هیجان به عنوان سازوکار روان شناختی و حمایت سازمانی به عنوان عامل محیطی مورد توجه قرار گرفتند. در این چارچوب، بهزیستی هیجانی به عنوان پیامد اصلی در نظر گرفته شد و ارتباط متقابل عوامل فردی و سازمانی در تبیین آن مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها: بررسی مبانی نظری نشان داد که خودشفقت ورزی می تواند از طریق کاهش خودانتقادی، افزایش پذیرش تجربه های دشوار و تقویت نگرش مهربانانه نسبت به خود، ظرفیت معلم را برای مواجهه سازنده با فشارهای شغلی افزایش دهد. همچنین، تنظیم هیجان با کمک به شناسایی، تعدیل و بازسازی تجربه های هیجانی، نقش مهمی در جلوگیری از فرسودگی عاطفی و حفظ تعادل روانی معلمان دارد. از سوی دیگر، حمایت سازمانی از طریق ایجاد احساس ارزشمندی، امنیت شغلی، عدالت ادراک شده، دسترسی به منابع و حمایت مدیران و همکاران، زمینه مناسبی برای تقویت بهزیستی هیجانی فراهم می کند. بر اساس این یافته ها، می توان انتظار داشت که خودشفقت ورزی و تنظیم هیجان به صورت مستقیم و غیرمستقیم و حمایت سازمانی به عنوان یک عامل زمینه ای، به ارتقای بهزیستی هیجانی معلمان کمک کنند.نتیجه گیری: الگوی پیشنهادی نشان می دهد که بهزیستی هیجانی معلمان پدیده ای چندبعدی است و نمی توان آن را صرفا به ویژگی های شخصیتی یا مهارت های فردی نسبت داد. تعامل میان منابع روان شناختی معلم و کیفیت حمایت سازمانی می تواند نقش تعیین کننده ای در حفظ سلامت هیجانی و افزایش توانمندی حرفه ای داشته باشد. بنابراین، برنامه های ارتقای بهزیستی معلمان باید هم زمان بر آموزش مهارت های خودشفقت ورزی و تنظیم هیجان و نیز ایجاد محیط سازمانی حمایتگر، مشارکت جو و عادلانه تمرکز کنند. توجه به این الگو می تواند زمینه ساز کاهش فشارهای هیجانی و فرسودگی شغلی، افزایش رضایت حرفه ای، تقویت درگیری شغلی و بهبود کیفیت تعامل معلم و دانش آموز باشد.