تبیین نقش «پداگوژی پاسخ گو به تنوع عصبی» در ارتقای کیفیت یادگیری در دانش آموزان

تنوع عصبی به تفاوت های طبیعی در شیوه های پردازش اطلاعات، توجه، ارتباط، یادگیری و تنظیم هیجان در میان افراد اشاره دارد و طیفی از ویژگی ها و وضعیت ها، از جمله اوتیسم، اختلال نقص توجه/بیش فعالی، نارساخوانی، اختلالات یادگیری و تفاوت های پردازش حسی را دربر می گیرد. در سال های اخیر، رویکردهای آموزشی مبتنی بر یکسان سازی روش تدریس و ارزشیابی، به دلیل نادیده گرفتن تفاوت های فردی دانش آموزان، با چالش های جدی مواجه شده اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش «پداگوژی پاسخ گو به تنوع عصبی» در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه بررسی مفهومی مولفه های آموزش فراگیر، یادگیری شخصی سازی شده، طراحی جهانی یادگیری و ارزشیابی انعطاف پذیر، به تحلیل ظرفیت های این رویکرد پرداخته است.یافته های تحلیلی نشان می دهد پداگوژی پاسخ گو به تنوع عصبی، با پذیرش تفاوت های شناختی و پرهیز از برچسب زنی آسیب محور، زمینه مشارکت موثرتر دانش آموزان را در فرایند یاددهی یادگیری فراهم می کند. این رویکرد بر تنوع بخشی به شیوه های ارائه محتوا، امکان انتخاب در روش های یادگیری و بیان آموخته ها، تعدیل محرک های محیطی کلاس، استفاده از فناوری های کمک آموزشی، بازخورد مستمر و ارزشیابی چندبعدی تاکید دارد. اجرای چنین رویکردی می تواند به افزایش انگیزش تحصیلی، احساس تعلق به مدرسه، خودکارآمدی، تعامل اجتماعی، تمرکز، یادگیری عمیق و کاهش اضطراب آموزشی دانش آموزان منجر شود.بر این اساس، کیفیت یادگیری صرفا به کسب نمره یا پوشش محتوای درسی محدود نمی شود، بلکه در توانایی دانش آموز برای مشارکت فعال، فهم معنادار، انتقال آموخته ها و تجربه موفقیت در محیط آموزشی نمود می یابد. تحقق پداگوژی پاسخ گو به تنوع عصبی مستلزم توانمندسازی معلمان، بازنگری در برنامه های درسی، انعطاف در نظام ارزشیابی، همکاری خانواده و مدرسه و فراهم سازی محیطی امن، حمایتگر و بدون تبعیض است. در نتیجه، این رویکرد می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر برای ارتقای عدالت آموزشی و بهبود کیفیت یادگیری در مدارس مورد توجه سیاست گذاران، مدیران و معلمان قرار گیرد.