بررسی رابطه سرمایه اجتماعی در خانواده و موفقیت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر کرمان

سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از مفاهیم نوین در علوم اجتماعی، نقش مهمی در توسعه آموزشی و موفقیت تحصیلی ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سرمایه اجتماعی در خانواده (شامل ابعاد انسجام، اعتماد و مشارکت) با موفقیت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم انجام شده است. این پژوهش از نوع پیمایشی (زمینه یابی) و از نظر هدف، کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم ناحیه ۲ شهر کرمان در سال تحصیلی ۹۱-۱۳۹۰ به تعداد ۱۴۲۹ نفر بود. بر اساس جدول مورگان، حجم نمونه ۳۰۶ نفر تعیین و به روش نمونه گیری طبقه ای متناسب انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای شامل ۳۷ سوال بسته پاسخ بود که ابعاد سرمایه اجتماعی را می سنجید. ضریب پایایی (آلفای کرونباخ) و روایی (زیگمایی شمارشی) ۷۳۵/۰ محاسبه گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون کای دو تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین انسجام خانوادگی و موفقیت تحصیلی، بین مشارکت خانوادگی و موفقیت تحصیلی و بین سرمایه اجتماعی کل در خانواده و موفقیت تحصیلی رابطه معنی داری وجود دارد. اما بین اعتماد خانوادگی و وضعیت اقتصادی خانواده با موفقیت تحصیلی رابطه معنی داری مشاهده نشد. سرمایه اجتماعی در خانواده، به ویژه ابعاد انسجام و مشارکت، نقش موثری در موفقیت تحصیلی دانش آموزان دارد. تقویت روابط درون خانوادگی، افزایش مشارکت والدین در امور تحصیلی و ایجاد فضای مبتنی بر همکاری و حمایت متقابل می تواند به ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان کمک نماید.