نقش هوش مصنوعی در ارتقای ابعاد یادگیری دانش آموزان دوره دوم متوسطه: واکاوی تجربیات، فرصت ها و چالش های پذیرش فناوری (مطالعه موردی: مدارس شهر کرمان)

فناوری های نوظهور و به ویژه هوش مصنوعی به عنوان پیشران های اصلی بازتعریف ساختارهای یاددهی-یادگیری، افق های جدیدی را در شخصی سازی آموزش گشوده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در ارتقای ابعاد یادگیری (درک مفاهیم، انگیزش تحصیلی و خودتنظیمی) دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر کرمان انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر کرمان تشکیل دادند که از میان آن ها، نمونه ای به حجم ۱۵۰ دانش آموز به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشان داد که تمایل و میزان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای اهداف یادگیری، میان دانش آموزان دختر و پسر الگوی مشابهی دارد و تفاوت جنسیتی معناداری در پذیرش آن مشاهده نمی شود. نتایج تحلیل های آماری حاکی از رابطه مثبت و معنادار میزان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی با پیشرفت تحصیلی، خودتنظیمی تحصیلی و انگیزش تحصیلی دانش آموزان بود. همچنین، متغیرهای پژوهش توانستند بخش قابل توجهی از واریانس پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را تبیین کنند که در این میان، خودتنظیمی تحصیلی قوی ترین پیش بین عملکرد تحصیلی بود و متغیرهای انگیزش تحصیلی و میزان استفاده از هوش مصنوعی در رتبه های بعدی قرار گرفتند. علی رغم نقش مثبت هوش مصنوعی به عنوان یک مربی مکمل در رفع اشکال و انگیزش تحصیلی، چالش هایی نظیر خطر تنبلی شناختی، وابستگی مفرط و ضرورت توسعه سواد هوش مصنوعی معلمان و دانش آموزان شناسایی شد که لزوم تدوین دستورالعمل های بومی را در نظام آموزشی نشان می دهد.