الگوی تدریس پاسخ گو به تنوع عصبی دانش آموزان در مدارس عادی

نظام های آموزشی در دهه های اخیر با تغییر پارادایم از «تطبیق دانش آموز با سیستم» به «تطبیق سیستم با دانش آموز» مواجه بوده اند. با شناسایی گسترده تر تفاوت های عملکرد مغزی (Neurodiversity) نظیر اوتیسم، بیش فعالی (ADHD) و اختلالات یادگیری، مدارس عادی با چالشی بنیادین در آموزش فراگیر روبرو هستند. مسئله اصلی این پژوهش، عدم وجود الگوی بومی سازی شده ای است که بتواند تفاوت های پردازش عصبی دانش آموزان را در کلاس های درس شلوغ مدارس عادی مدیریت کند.هدف از این مطالعه، استخراج و تدوین «الگوی تدریس پاسخ گو به تنوع عصبی» (Neuro-Responsive Teaching Model) است؛ الگویی که بر اساس رویکرد طراحی جهانی برای یادگیری (UDL) و روان شناسی شناختی، تلاش می کند محیط کلاس را برای طیف های مختلف عصبی بهینه سازی کند تا هم زمان عدالت آموزشی و اثربخشی یادگیری افزایش یابد.این پژوهش با استفاده از روش فراترکیب (Meta-Synthesis) و تحلیل کیفی اسناد بالادستی و متون آموزشی معتبر در حوزه ی روان شناسی تربیتی انجام شده است. در این بررسی، مولفه های کلیدی تدریس فراگیر استخراج و پس از اعتبار سنجی از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه آموزش استثنایی و معلمان مدارس عادی، در قالب یک الگوی سه لایه (محیط فیزیکی، روش شناسی تدریس و ارزیابی منعطف) دسته بندی شدند.الگوی تدریس پاسخ گو به تنوع عصبی نشان می دهد که مدارس عادی می توانند با اتخاذ استراتژی های ساده اما هدفمند، محیطی را فراهم کنند که در آن هر دانش آموز با هر نوع پروفایل عصبی احساس تعلق کند. این پژوهش پیشنهاد می کند که سیستم های آموزش وپرورش، به جای جداسازی دانش آموزان، باید بر توانمندسازی معلمان در زمینه «درک تفاوت های عصبی» و «طراحی برنامه های درسی منعطف» تمرکز کنند. این الگو نه تنها خروجی های تحصیلی دانش آموزان را ارتقا می دهد، بلکه منجر به پرورش نسلی همدل تر و آگاه تر نسبت به تفاوت های انسانی می گردد.