بررسی نقش حسابداری مدیریت در بهبود تصمیم گیری های مالی و کنترل هزینه های شهرداری ها

شهرداری ها به عنوان نهادهای اصلی مدیریت شهری، مسئولیت ارائه خدمات گسترده ای از جمله پروژه های عمرانی، حمل ونقل، فضای سبز و امور فرهنگی را بر عهده دارند که انجام این وظایف مستلزم مصرف منابع مالی گسترده ای است. با گسترش وظایف و مسئولیت های شهرداری ها، ضرورت بهره گیری از ابزارهای نوین مدیریتی و مالی برای بهبود فرآیند تصمیم گیری و افزایش کارایی اقتصادی بیش از پیش احساس می شود.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حسابداری مدیریت در بهبود تصمیم گیری های مالی و کنترل هزینه های شهرداری ها انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته (کمی-کیفی) است. جامعه آماری شامل دو گروه بود: (۱) مدیران مالی، معاونان برنامه ریزی، کارشناسان ارشد بودجه و حسابرسان داخلی شهرداری تبریز (۴۵ نفر به روش سرشماری) و (۲) متخصصان دانشگاهی حوزه حسابداری مدیریت و مدیریت مالی شهری (۲۵ نفر به روش هدفمند). داده های مالی ثانویه شامل اطلاعات صورت های مالی، گزارش های بودجه ای و هزینه های عملیاتی شهرداری تبریز در بازه زمانی سه ساله (۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳) از سامانه جامع مدیریت مالی شهرداری استخراج گردید. برای تحلیل داده ها از روش های همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه، مدل سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) و تحلیل هزینه-فایده استفاده شد. هر سه فرضیه پژوهش تایید شد. حسابداری مدیریت با ضریب همبستگی ۰.۶۴۲ بر بهبود تصمیم گیری های مالی تاثیر دارد و بودجه بندی عملیاتی (ضریب بتا ۰.۳۲۶) بیشترین سهم را در این بهبود ایفا می کند. حسابداری مدیریت با ضریب همبستگی ۰.۶۱۸ بر کنترل هزینه ها تاثیر مثبت دارد و سیستم های کنترل داخلی (ضریب بتا ۰.۳۰۸) بیشترین سهم را در این کنترل دارد. مدل معادلات ساختاری با شاخص های برازش مطلوب (GOF = ۰.۵۶۲، CFI = ۰.۹۴۲، SRMR = ۰.۰۴۹) نشان داد که حسابداری مدیریت از طریق بهبود تصمیم گیری مالی (اثر غیرمستقیم ۰.۱۸۹) و کنترل هزینه ها (اثر غیرمستقیم ۰.۱۹۳) بر عملکرد مالی شهرداری تاثیر می گذارد و این دو متغیر در مجموع ۵۲.۴ درصد از تغییرات عملکرد مالی را تبیین می کنند. نسبت فایده به هزینه (B/C Ratio) استقرار نظام حسابداری مدیریت برابر با ۲.۳۶ و دوره بازگشت سرمایه ۱.۹ سال محاسبه گردید. حسابداری مدیریت نقش تعیین کننده ای در بهبود تصمیم گیری های مالی، کنترل هزینه ها و ارتقای عملکرد مالی شهرداری ها ایفا می کند. به کارگیری ابزارهایی نظیر بودجه بندی عملیاتی، تحلیل هزینه-فایده، گزارشگری مدیریتی و سیستم های کنترل داخلی، باعث افزایش دقت در تصمیم گیری های مالی، کاهش اتلاف منابع، افزایش شفافیت و ارتقای پاسخگویی مدیران شهرداری می شود .استقرار نظام جامع حسابداری مدیریت با نسبت فایده به هزینه ۲.۳۶ و دوره بازگشت سرمایه ۱.۹ سال از توجیه اقتصادی بالایی برخوردار است. اصلاح نظام مالی شهرداری ها از طریق تقویت حسابداری مدیریت، راهبردی کلیدی برای افزایش بهره وری مالی، کاهش هزینه های غیرضروری و ارتقای شفافیت مالی محسوب می شود..