کاربرد زبان شناسی شناختی در تحلیل استعاره های شعر معاصر فارسی

زبان شناسی شناختی از مهم ترین رویکردهای نوین در مطالعات زبان و ادبیات است که زبان را بازتابی از نظام شناختی و تجربه های زیسته انسان می داند. در این رویکرد، استعاره نه صرفا آرایه ای ادبی، بلکه ابزاری برای مفهوم سازی جهان و سازمان دهی اندیشه تلقی می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد زبان شناسی شناختی در تحلیل استعاره های شعر معاصر فارسی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه استعاره مفهومی لیکاف و جانسون استوار است. نتایج نشان می دهد که شاعران معاصر فارسی برای بیان مفاهیم انتزاعی همچون عشق، زندگی، مرگ، آزادی و امید، از حوزه های تجربی و عینی مانند سفر، نور، آب، آتش و حرکت بهره می گیرند. این استعاره ها افزون بر ایجاد زیبایی هنری، بازتاب دهنده ساختارهای شناختی ذهن شاعر و تجربه های فرهنگی و اجتماعی او هستند. همچنین رویکرد شناختی امکان کشف لایه های پنهان معنا را فراهم می کند و نشان می دهد که شعر معاصر فارسی بر پایه شبکه ای از نگاشت های مفهومی شکل گرفته است. این پژوهش بیانگر آن است که زبان شناسی شناختی می تواند ابزار موثری برای تحلیل متون ادبی و شناخت جهان بینی شاعران معاصر باشد