تاثیر آموزش مهارت خودآگاهی و خودشناسی بر افزایش اعتمادبه نفس دانش آموزان

زمینه و هدف: در نظام های آموزشی نوین، توجه به ابعاد غیرشناختی و سلامت روان دانش آموزان به اندازه پیشرفت تحصیلی حائز اهمیت است. اعتمادبه نفس به عنوان یکی از ارکان اصلی سلامت روان، نقشی کلیدی در شکوفایی استعدادها و سازگاری اجتماعی نوجوانان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های خودآگاهی و خودشناسی بر میزان اعتمادبه نفس دانش آموزان انجام شده است. تمرکز اصلی بر این است که چگونه شناخت عمیق از ویژگی های شخصیتی، نقاط قوت و ضعف، و هیجانات می تواند تصویر ذهنی دانش آموز را بهبود بخشیده و او را در مواجهه با چالش های تحصیلی و فردی توانمند سازد.روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول یک منطقه آموزشی در سال تحصیلی جاری بود که از میان آن ها، تعداد ۳۰ دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد اعتمادبه نفس کوپراسمیت بود. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش پروتکل مهارت های خودآگاهی و خودشناسی (مبتنی بر مدل مهارت های زندگی سازمان جهانی بهداشت) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیری (ANCOVA) در نرم افزار SPSS تحلیل شد.یافته ها: نتایج تحلیل داده ها نشان داد که بین میانگین نمرات اعتمادبه نفس دانش آموزان در مرحله پس آزمون، با کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری وجود دارد (p<۰.۰۱p<۰.۰۱). یافته ها حاکی از آن بود که آموزش مهارت خودآگاهی منجر به ارتقای سطح اعتمادبه نفس عمومی، خانوادگی و تحصیلی دانش آموزان در گروه آزمایش شده است. در واقع، دانش آموزانی که توانستند به درک واقع بینانه تری از «خود» دست یابند و مهارت خودشناسی را به کار بستند، در تعاملات اجتماعی و عملکرد درسی خود جسارت و اطمینان بیشتری نشان دادند.نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه، می توان نتیجه گرفت که تقویت زیرساخت های شناختی و درونی دانش آموزان از طریق آموزش خودشناسی، مسیری مستقیم برای افزایش اعتمادبه نفس آن هاست. زمانی که دانش آموز بر توانمندی های خود اشراف داشته باشد و محدودیت هایش را به عنوان بخشی از فرآیند رشد بپذیرد، از تزلزل شخصیتی او کاسته شده و عزت نفس عملی او تقویت می شود. پیشنهاد می گردد مشاوران و مربیان مدارس، کارگاه های خودآگاهی را به عنوان بخشی از برنامه های فوق برنامه و مکمل درسی جهت پیشگیری از آسیب های روانی و ارتقای بهداشت روان دانش آموزان ادغام نمایند.