تبیین سازوکارهای بازآفرینی هویت حرفه ای معلمان در بستر تحول فناورانه آموزش

ورود شتابان فناوری های نوین به نظام های آموزشی، تنها به معنای تغییر ابزارهای تدریس نیست؛ بلکه بنیادی ترین رکن آموزش، یعنی «هویت حرفه ای معلم» را دستخوش دگرگونی کرده است. امروزه معلمان در گذار از نقش سنتی «منبع انتقال دانش» به «تسهیل گر و طراح یادگیری دیجیتال»، با چالش های وجودی و حرفه ای عمیقی مواجه اند. هدف اصلی این پژوهش، تبیین سازوکارهای بازآفرینی هویت حرفه ای معلمان در بستر تحول فناورانه آموزش است تا مشخص شود چگونه می توان این هویت را در عصر دیجیتال، پویا و سازگار حفظ کرد.روش شناسی: این مطالعه با بهره گیری از رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوا (یا پدیدارشناسی)، داده های حاصل از مصاحبه های عمیق با معلمان پیشرو در حوزه فناوری آموزشی و متخصصان تکنولوژی آموزشی را تحلیل کرده است. در این فرآیند، مولفه های کلیدی تغییر نقش ها و تعارضات هویتی ناشی از سواد دیجیتال شناسایی و دسته بندی شدند.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که بازآفرینی هویت حرفه ای معلمان در سه سطح کلیدی رخ می دهد: ۱. بازنگری در باورهای تربیتی: گذار از رویکرد اقتدارگرایانه به رویکرد تعاملی؛ ۲. توسعه ظرفیت های کنشگری دیجیتال: تبدیل شدن از مصرف کننده فناوری به تولیدکننده خلاق محتوای آموزشی؛ و ۳. مدیریت شکاف نسلی و تکنولوژیک: بازتعریف رابطه معلم و دانش آموز در محیط های یادگیری ترکیبی (هیبریدی). نتایج نشان می دهد که هویت حرفه ای معلمان، یک سازه ایستا نیست، بلکه در تعامل مداوم با ابزارهای فناورانه و بازخورد محیط یادگیری، مدام در حال بازتولید و نوسازی است.بحث و نتیجه گیری: تحول فناورانه به خودی خود عامل تضعیف هویت معلمی نیست، بلکه بستری برای «تکامل حرفه ای» است. بازآفرینی موفق هویت، نیازمند گذار از مقاومت فناورانه به سمت «عاملیت دیجیتال» است. این پژوهش پیشنهاد می کند که سیاست گذاران آموزش و پرورش باید به جای تمرکز صرف بر آموزش های فنی، بر برنامه های توسعه هویت حرفه ای که در آن «شخصیت معلم در عصر دیجیتال» و «اخلاق فناوری» ادغام شده است، سرمایه گذاری کنند. در نهایت، معلمی که هویت خود را در بستر فناوری بازتعریف کرده، نه تنها یک متخصص تکنیک، بلکه یک راهبر هوشمند در اکوسیستم یادگیری آینده خواهد بود.