بازاندیشی وظایف معلم در نظام های آموزشی نوین با تاکید بر یادگیری شخصی سازی شده

با ظهور تحولات دیجیتال و پارادایم های نوین یادگیری، نقش سنتی معلم به عنوان «منبع اصلی انتقال دانش» به شدت مورد چالش قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بازاندیشی در وظایف و کارکردهای حرفه ای معلمان در عصر «یادگیری شخصی سازی شده» (Personalized Learning) تدوین شده است. در نظام های آموزشی کنونی، یادگیری شخصی سازی شده به عنوان راهبردی بنیادین برای پاسخگویی به تفاوت های فردی، علایق و سبک های شناختی دانش آموزان مطرح است؛ اما این گذار، مستلزم تغییر ماهوی در نقش های تربیتی معلم است.در این مطالعه با رویکردی تحلیلی-مروری، ادبیات پژوهش در حوزه ی مدیریت آموزشی و فناوری های نوین تربیتی مورد واکاوی قرار گرفت. یافته های این پژوهش نشان می دهد که معلم در نظام های آموزشی نوین، از یک متصدی آموزشی به «تسهیل گر مسیر یادگیری» (Learning Facilitator)، «طراح تجربیات یادگیری» (Instructional Designer) و «منتور توسعه ی مهارت های نرم» تغییر نقش می دهد. تحلیل ها حاکی از آن است که اجرای موفق یادگیری شخصی سازی شده بدون بازتعریف وظایف معلم، منجر به شکست سیاست های آموزشی می شود؛ چرا که فناوری به تنهایی قادر به ایجاد محیطی تعاملی و عاطفی نیست.بر اساس نتایج حاصله، وظایف نوین معلم بر سه محور اصلی استوار است: نخست، تحلیل داده های آموزشی (Learning Analytics) برای تشخیص دقیق نیازهای فردی؛ دوم، ایجاد محیط های یادگیری انعطاف پذیر که در آن دانش آموز، عاملیت (Agency) یادگیری خود را بر عهده دارد؛ و سوم، ایفای نقش به عنوان مربی پرورش تفکر انتقادی و خلاقیت. این پژوهش پیشنهاد می کند که نظام های تربیت معلم باید فراتر از آموزش های محتوامحور، به سمت توانمندسازی معلمان در حوزه ی «سواد داده محور»، «طراحی آموزشی شخصی سازی شده» و «مهارت های کوچینگ تربیتی» حرکت کنند. این بازاندیشی نه تنها ارتقای کیفیت آموزش را در پی خواهد داشت، بلکه پیوند میان نیازهای نوظهور دانش آموزان و ساختارهای آموزشی انعطاف پذیر را تضمین خواهد کرد.