تحلیل چندسطحی نقش معلم در ارتقای عدالت آموزشی در مدارس چندفرهنگی

گسترش مهاجرت ها، تنوع قومی، زبانی و فرهنگی در جوامع معاصر، کلاس های درس را به محیط هایی ناهمگن و چندفرهنگی تبدیل کرده است. در این میان، دستیابی به عدالت آموزشی به عنوان یکی از غایات بنیادین فلسفه تعلیم و تربیت، فراتر از دسترسی فیزیکی به امکانات، به معنای ایجاد فرصت های برابر برای شکوفایی استعدادهای تمامی دانش آموزان با هر پیش زمینه فرهنگی است. مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که ساختارهای کلان آموزشی به تنهایی قادر به تضمین عدالت در سطوح خرد نیستند؛ از این رو، معلم به عنوان کارگزار اصلی تغییر و نقطه تلاقی سیاست های کلان و تجارب زیسته دانش آموزان، نقشی بی بدیل ایفا می کند. با این حال، تبیین دقیق این نقش نیازمند یک واکاوی ساختارمند و چندسطحی است تا مشخص شود معلمان چگونه در سطوح فردی (باورها و شایستگی های فرهنگی)، بین فردی (تعاملات کلاسی و روش های تدریس) و سازمانی (مشارکت در تصمیم گیری های مدرسه و ارتباط با جامعه محلی) بر ارتقای عدالت آموزشی در مدارس چندفرهنگی اثرگذارند.نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که تحقق عدالت آموزشی در مدارس چندفرهنگی، بدون عاملیت فعال و آگاهانه معلم امکان پذیر نیست. معلم در کلاس درس چندفرهنگی صرفا انتقال دهنده دانش نیست، بلکه به عنوان تسهیل گر عدالت و واسط فرهنگی عمل می کند. سیاست گذاران نظام آموزشی و برنامه ریزان دانشگاه های فرهنگیان باید با بازنگری در برنامه های تربیت معلم و گنجاندن مولفه های شایستگی فرهنگی و پداگوژی پاسخگو به فرهنگ، معلمان را برای رویارویی با تکثر فرهنگی کلاس های درس امروز و فردا آماده سازند.