بازنمایی تطبیقی مرگ و زندگی در "سووشون" و "سمفونی مردگان"

مرگ و زندگی از بنیادی ترین مفاهیمی هستند که همواره ذهن انسان و به تبع آن، ادبیات را به خود مشغول کرده اند. ادبیات داستانی معاصر ایران، به ویژه در پی تحولات سیاسی و اجتماعی سده اخیر، بستری مناسب برای بازتاب این دو مفهوم فراهم آورده است. رمان های «سووشون» اثر سیمین دانشور و «سمفونی مردگان» نوشته عباس معروفی، از جمله آثاری هستند که مرگ و زندگی را نه تنها در سطح فردی، بلکه در پیوندی عمیق با ساختارهای اجتماعی، تاریخی و ایدئولوژیک بررسی می کنند. در رمان «سووشون»، مرگ در قالب کنشی آگاهانه و معترضانه ظاهر می شود و با مفاهیمی چون مقاومت، آگاهی و تداوم زندگی اجتماعی پیوند می خورد. در مقابل، «سمفونی مردگان» تصویری تیره و تراژیک از مرگ ارائه می دهد؛ مرگی تدریجی و فراگیر که زندگی، اندیشه و انسانیت را به سوی فروپاشی سوق می دهد. این مقاله با رویکردی تحلیلی تطبیقی، به بررسی جلوه های مرگ و زندگی در این دو رمان می پردازد و می کوشد تفاوت نگرش دو نویسنده را در بازنمایی این مفاهیم آشکار سازد. پژوهش حاضر نشان می دهد که دانشور با نگاهی اجتماعی و امیدبخش، مرگ را آغازی برای آگاهی و حیات دوباره می داند، در حالی که معروفی با رویکردی تراژیک و انتقادی، مرگ را نشانه بن بست تاریخی و فرهنگی انسان معاصر تصویر می کند.

کلیدواژه ها:

مرگ ، زندگی ، سووشون ، سمفونی مردگان ، ادبیات داستانی معاصر ایران