راهکارهای پرستاری خانواده محور برای کاهش آسیب پذیری کودکان در بلایای طبیعی

مقدمه: بلایای طبیعی می توانند بار عظیمی بر سیستم های مراقبت های بهداشتی موجود وارد کنند و بر ظرفیت ارائه خدمات به موقع و حیاتی به نیازمندان تاثیر منفی بگذارند (۱). در خط مقدم مراقبت های بهداشتی در بلایا پرستاران قرار دارند که سابقه طولانی در ارائه مراقبت های بهداشتی به جمعیت های آسیب پذیر در مناطق شهری و روستایی دارند.(۲) با توجه به بلایای تاریخی مرتبط با آب و هوا مانند زلزله و سیلاب در مناطق مختلف شمالی و جنوبی کشور که کل جوامع را تحت تاثیر قرار داده اند آگاهی از اهمیت نقش آنها در ارائه خدمات مراقبت های اولیه پس از یک فاجعه طبیعی افزایش یافته است. کودکان به عنوان آسیب پذیرترین گروه در بلایای طبیعی، ۳۰ تا ۵۰ درصد از جمعیت متاثر از بلایا را تشکیل می دهند و آسیب پذیری آنها ۳ برابر بیشتر از بزرگسالان است (۳)، بنابراین نیازمند مداخلات پرستاری ویژه ای هستند. مطالعه حاضر با هدف بررسی نظام مند راهبردهای مبتنی بر شواهد پرستاری خانواده محور برای محافظت از کودکان در بلایای طبیعی انجام شده است. روش کار برای تدوین استراتژی، جستجو از پایگاه های داده معتبر بین المللی شامل Cochrane Library، CINAHL، Web of Science، Scopus، PubMed/MEDLINE و EMBASE و همچنین پایگاه های فارسی SID، Magiran و IranMedex استفاده شد. کلیدواژه ها بر اساس ساختار PICO و همچنین با استفاده از مترادف های کلیدواژه های مرتبط چون بلایای طبیعی، کودکان، مراقبت پرستاری و خانواده و ترکیب آنها با عملگرهای بولین انجام پذیرفت. محدوده زمانی جستجو به مطالعات منتشر شده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ محدود شد. از بین ۱۲۵ مقاله، ۱۷ مقاله بر اساس معیار ورود به پژوهش نوع پژوهش، گروه، هدف، نوع مداخله، پیامد انتخاب گردیدند. نتایج: یافته ها نشان داد که بلایای طبیعی با مکانیسم های سه گانه زیر، نظام خانواده را به عنوان هسته مراقبت از کودک تحت تاثیر قرار می دهند: ۱. آسیب های جسمانی خانواده محور شامل اختلال در نقش مراقبتی خانواده به دلیل صدمات فیزیکی، اعضا تهدید امنیت غذایی خانواده و کاهش توان والدین در تامین تغذیه مناسب، محدودیت دسترسی خانواده ها به خدمات بهداشتی اولیه برای (کودکان)، ۲. آسیب های روانی- اجتماعی در بستر خانواده؛ تضعیف عملکرد والدین به دلیل ترومای جمعی خانواده، اختلال در دلبستگی ایمن کودک-والد ناشی از استرس پس از سانحه، فروپاشی شبکه های حمایتی سنتی خانواده های گسترده، اختلال در کارکرد آموزشی خانواده (از دست دادن نقش نظارتی خانواده در تحصیل به دلیل جابجایی های اجباری، تغییر نقش های خانوادگی و الزام کودکان به کار برای تامین معاش، کاهش سرمایه فرهنگی خانواده در پی تخریب مدارس). انواع مداخلات بر ۴۲

کلیدواژه ها:

بلایای طبیعی ، کودکان ، مراقبت پرستاری ، خانواده