نقش پرستار در تسهیل توانمندسازی والدین: پیاده سازی مدل های مشارکتی در مراقبت کودک محور

در سیستم مراقبت کودک محور پرستاران بیش از هر گروه درمانی دیگر در تماس مستقیم با کودک و خانواده هستند و نقش کلیدی در فرآیند توانمندسازی والدین بر عهده دارند. توانمندسازی به معنای مشارکت فعال، ایجاد حس کنترل، کاهش وابستگی و ارتقای آگاهی و مهارت های مراقبتی والدین است. این سخنرانی به بررسی نقش پرستار به عنوان تسهیلگر این فرآیند می پردازد؛ نقشی که فراتر از ارائه مراقبت جسمی است و نیازمند مهارت های ارتباطی، آموزشی و روانشناختی عمیق است. مدل های مشارکتی مانند مدل مراقبت مشارکتی (Collaborative Care)، مدل توانمندسازی تدریجی و رویکردهای تلفیقی که در آن خانواده، پرستار و تیم درمان به عنوان یک واحد عمل می کنند، در این مدل ها، پرستار نه تنها آموزش دهنده است بلکه به والدین در درک شرایط بیماری کودک، مشارکت در تصمیم گیری، کاهش ترس و اضطراب و برنامه ریزی مراقبت پس از ترخیص کمک می کند. توانمندسازی والدین تنها از طریق آموزش حاصل نمی شود بلکه نیازمند تعامل فعال، شنیدن نگرانی ها، فراهم سازی حمایت عاطفی و برقراری رابطه مبتنی بر اعتماد است. این رابطه دو سویه بنیان مشارکت موفق در مراقبت است. تمرکز ویژه ای بر توانمندسازی والدین توسط پرستار در شرایط خاص مانند بستری شدن، طولانی شدن جراحی های پیچیده، بیماری های مزمن و شرایط بحرانی از اولویت های مراقبت پرستاری است. چالش های پیاده سازی توانمندسازی والدین توسط پرستاران شامل کمبود منابع انسانی (حجم بالای کار، کمبود نیروی پرستاری و فشار کاری شدید)، فرصت لازم برای تعامل عمیق، آموزش موثر و گفت وگوی مستمر با والدین را از پرستاران می گیرد، فقدان آموزش کافی پرستاران و مقاومت در برابر مشارکت والدین می باشد. برای غلبه بر این چالش ها پیشنهاد می شود که برنامه های آموزشی ضمن خدمت ویژه پرستاران با تاکید بر مهارت های ارتباطی، آموزش محور و خانواده محور طراحی شود و همچنین بستر فرهنگ مشارکت در تیم درمانی و تقویت مهارت های همدلی، شنیدن فعال، مدیریت تعارض، و آموزش موثر به والدین فراهم گردد. در نهایت اگر هدف ما ارتقای کیفیت مراقبت از کودک و افزایش رضایتمندی خانواده هاست، باید پرستار را به عنوان یک تسهیلگر در مسیر توانمندسازی شناسایی و بسترهای لازم را برای ایفای موثر این نقش فراهم کنیم.