Investigating the effectiveness of self-efficacy-based interventions for mothers of children with cancer: A systematic study

مقدمه: سرطان دوران کودکی نه تنها کودک مبتلا، بلکه خانواده و به ویژه مادر را نیز به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. مادران کودکان مبتلا به سرطان اغلب احساس اضطراب، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی را تجربه می کنند. خودکارآمدی به عنوان یکی از مهم ترین سوادهای روان شناختی نقش برجسته ای در توانمندسازی مادران جهت مقابله با استرس و چالش های فرزندپروری در مواجهه با این بیماری دارد. هدف این مطالعه نظام مند بررسی اثربخشی مداخلات مبتنی بر افزایش خودکارآمدی مادران دارای کودکان مبتلا به سرطان بود. روش ها: این مطالعه نظام مند مطابق دستورالعمل PRISMA و پروتکل ثبت شده در PROSPERO انجام شد. جستجو در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، SID و Magiran برای شناسایی مطالعات تجربی (RCT)، شبه تجربی و مطالعات مداخله ای منتشر شده از سال ۲۰۱۹ تا ژوئن ۲۰۲۵ به زبان های انگلیسی و فارسی صورت گرفت. واژه های کلیدی شامل "Self-efficacy"، "Mothers"، "Intervention"، "Childhood Cancer" و معادل فارسی آنها بود. ارزیابی کیفیت توسط ابزار JBI برای کارآزمایی ها و مطالعه های کنترل دار صورت پذیرفت و استخراج داده ها، توسط دو پژوهشگر مستقل انجام شد. یافته ها: از ۸۴۲ مقاله بازیابی شده پس از حذف مطالعات همپوشان و بر اساس معیارهای ورود/خروج ۱۱ مطالعه وارد مرور نهایی گردید. نتایج این مطالعات حاکی از آن است که مداخلات مبتنی بر خودکارآمدی شامل آموزش های روان شناختی، مهارت های مقابله ای، جلسات گروهی حمایتی، مداخلات معنوی و بسته های آنلاین خودمراقبتی به طور معناداری موجب افزایش نمره خودکارآمدی مادران کودکان مبتلا به سرطان شده اند (p=۰.۰۰۵). نتیجه گیری: مداخلات مبتنی بر ارتقاء خودکارآمدی، اثربخشی قابل توجهی در بهبود شاخص های روان شناختی و توانمندسازی مادران کودکان مبتلا به سرطان دارند. تلفیق آموزش مهارت های مقابله ای و بسته های حمایتی در برنامه های مراقبت جامع توصیه می شود. انجام مطالعات طولی و ارائه مداخلات ساختاریافته تر منجر به بهبود نتایج در این گروه هدف خواهد شد.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی ، مادران ، مداخله ، سرطان کودکان ، مرور نظام مند