مقدمه: درد و استرس ناشی از پروسیجرهای تهاجمی مانند، تزریق خونگیری و روش های تشخیصی در کودکان شایع است و می تواند اثرات روانشناختی بلندمدت مانند ترس از مراقبت های پزشکی ایجاد کند. فلسفه مراقبت آتروماتیک در
پرستاری کودکان بر کاهش این مشکلات با روش های غیر دارویی مانند تکنیک های distraction، بصری، شنیداری و
comfort holds (در آغوش گرفتن یا موقعیت دهی حمایتی) تاکید دارد. این مرور سیستماتیک با بررسی ادبیات از ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ به ارزیابی اثربخشی، ایمنی و امکان پذیری این تکنیک ها در تنظیمات بالینی کودکان به ویژه در محیط های با منابع محدود پرداخته تا راهنمایی عملی برای پرستاران ارائه دهد. روش کار: این مرور سیستماتیک بر اساس راهنمای PRISMA انجام شد. جستجوی جامع در پایگاه های داده Web of Science، Cochrane Library، Scopus، PubMed از ژانویه ۲۰۱۰ تا آگوست ۲۰۲۵ با کلمات کلیدی "distraction techniques children"، "pediatric pain reduction"، "non-pharmacological interventions"، "invasive procedures stress" صورت گرفت. مطالعات تصادفی کنترل شده (RCTs)، شبه تجربی و مرورها با تمرکز بر کودکان ۰ تا ۱۸ سال و پروسیجرهای تهاجمی گنجانده شدند. معیارهای ورود شامل ارزیابی درد با Wong-Baker FACES Pain Scale و استرس با Children's Anxiety Meter-State بود. مطالعات بدون کنترل یا با کیفیت پایین حذف شدند. کیفیت با ابزار ROB برای RCTs و MMAT برای سایر مطالعات بررسی شد. داده ها کیفی سنتز شدند و متاآنالیز با RevMan برای اندازه اثر انجام شد. از ۵۶۷ مقاله، ۴۲ مطالعه انتخاب شدند. یافته ها: از ۴۲ مطالعه، ۲۸ مورد بر
تکنیک های distraction (مانند ویدیو، موسیقی، واقعیت مجازی) تمرکز داشتند که کاهش ۵۰-۳۰ درد و استرس را در کودکان بالای ۲ سال طی پروسیجرهای سوزنی نشان داد. ۸ مطالعه بر
comfort holds تاکید کردند که در نوزادان و کودکان کوچکتر کاهش ۳۵ درصد درد و کاهش نیاز به تسکین دهنده ها موثر بود. ترکیب این دو در ۶ مطالعه بهترین نتیجه کاهش ۶۰ درد را داشت. واقعیت مجازی در کاهش اضطراب برتر بود اما نیاز به تجهیزات داشت. سن، رشد و نوع پروسیجر بر اثربخشی تاثیر داشتند و ایمنی کلی بالا بود. نتیجه گیری: تکنیک های غیر دارویی مانند distraction و
comfort holds ابزارهای ایمن و موثر برای کاهش درد و استرس در کودکان طی پروسیجرهای تهاجمی هستند و تجربه بیمار و کادر را بهبود می بخشند. ترکیب این روش ها با رویکرد فردی سازی شده توصیه می شود. نیاز به آموزش پرستاران، استانداردسازی و تحقیقات بلندمدت برای اثرات روانشناختی وجود دارد. این یافته ها بر ادغام این استراتژی ها در سیاست های بالینی تاکید دارند.
